Lý Thường Kiệt – Bài thơ thần trên sông Như Nguyệt

Thế kỷ XI, nhà Tống ở phương Bắc chuẩn bị xâm lược Đại Việt. Trước nguy cơ ấy, Lý Thường Kiệt chủ trương “tiên phát chế nhân”, nghĩa là ra tay trước để phá thế mạnh của địch. Năm 1075, ông chỉ huy quân Đại Việt vượt biên giới đánh vào các căn cứ Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu, làm tan rã nhiều kho lương và căn cứ quân sự của nhà Tống.

Sau cuộc tiến công ấy, quân Tống vẫn quyết định kéo sang xâm lược. Lý Thường Kiệt cho xây dựng phòng tuyến lớn trên sông Như Nguyệt (sông Cầu ngày nay). Hàng rào tre, chiến lũy và lực lượng thủy quân được bố trí dày đặc, biến con sông thành bức tường phòng thủ kiên cố.

Cuộc chiến kéo dài nhiều tháng. Quân Tống đông hơn và trang bị mạnh hơn nhưng liên tục bị chặn đứng. Một đêm, để cổ vũ tinh thần quân sĩ, Lý Thường Kiệt cho người đọc vang bài thơ:

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư…”

Tiếng ngâm thơ vang lên giữa đêm khuya trên bờ sông khiến quân sĩ Đại Việt tin rằng mình đang chiến đấu vì non sông thiêng liêng, còn quân địch thì hoang mang.

Khi quân Tống mệt mỏi và thiếu lương thực, Lý Thường Kiệt bất ngờ mở cuộc phản công lớn. Quân địch bị đánh thiệt hại nặng nề và phải xin giảng hòa. Ông chấp nhận hòa để tránh tổn thất cho nhân dân và giữ quan hệ ổn định lâu dài.

Bài thơ Nam quốc sơn hà được xem là bản tuyên ngôn độc lập sớm của dân tộc Việt Nam, khẳng định chủ quyền lãnh thổ và ý chí bảo vệ đất nước.

Câu chuyện của Lý Thường Kiệt cho thấy sức mạnh không chỉ nằm ở gươm giáo mà còn ở tinh thần dân tộc và niềm tin vào chính nghĩa.