Lý Thường Kiệt - Bản hùng ca giữ nước và hào khí sông Như Nguyệt
Trong những trang sử vàng chói lọi của dân tộc Việt Nam, có những con người đã dùng tài trí, bản lĩnh và máu xương để khắc ghi những mốc son bất tử bảo vệ giang sơn. Nhắc đến biểu tượng đỉnh cao của nghệ thuật quân sự chủ động phòng vệ và lòng yêu nước sắt son thời nhà Lý, triệu con tim người Việt lại hướng về vị anh hùng dân tộc, Thái úy Lý Thường Kiệt – nhà chính trị, quân sự lỗi lạc, người đã cất lên khúc ca khải hoàn chấn động cõi Nam.
Sinh ra trong một gia đình võ tướng tại kinh thành Thăng Long, Lý Thường Kiệt (tên thật là Lê Phấn) từ trẻ đã sớm bộc lộ văn võ song toàn, dung mạo uy nghi cùng một tư duy chiến lược sắc bén. Trải qua nhiều năm phò tá triều đình dưới các đời vua Lý, ông luôn tỏ rõ là một vị quan trung can nghĩa đảm, tận tụy vì sự nghiệp hưng thịnh của quốc gia Đại Việt. Trước hiểm họa xâm lược từ nhà Tống đầy tham vọng, khi kẻ thù lăm le đem đại quân sang giày xéo bờ cõi, thay vì bị động chờ địch đánh tới, Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết sách táo bạo làm thay đổi cục diện chiến tranh: "Tiên phát chế nhân" – chủ động tấn công để chặn trước mũi nhọn của giặc.
Cuộc tập kích táo bạo vào căn cứ Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu năm 1075 - 1076 không chỉ làm suy yếu mưu đồ xâm lược của nhà Tống mà còn khẳng định uy thế và sức mạnh quân sự tự chủ của Đại Việt. Và đỉnh cao của thiên tài quân sự ấy chính là chiến dịch phòng ngự thần thánh bên dòng sông Như Nguyệt (sông Cầu) lịch sử. Đứng trước hàng vạn đại quân giặc hung hãn do Quách Quỳ chỉ huy, chính trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc ấy, bài thơ thần Nam quốc sơn hà vang lên giữa đêm khuya tại đền thờ tử thần như một lời tuyên ngôn độc lập đanh thép, khẳng định chủ quyền thiêng liêng của non sông: "Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư". Tiếng thơ hùng tráng ấy như sấm dậy đất trời, tiếp thêm sức mạnh vô biên cho nghĩa quân Đại Việt để rồi tung ra đòn chí mạng, đè bẹp hoàn toàn ý chí xâm lăng của kẻ thù.
Không chỉ là một danh tướng trăm trận trăm thắng với chiến lược "biết người biết ta", Lý Thường Kiệt còn là một nhà chính trị nhân đạo, biết dung hòa giữa sức mạnh và lòng khoan dung để giữ vững hòa hiếu bang giao. Cuộc đời ông là một bản anh hùng ca rực rỡ về lòng trung quân ái quốc, tài thao lược xuất chúng và trí tuệ Việt Nam vươn tầm thời đại.
Lý Thường Kiệt đã đi vào cõi vĩnh hằng, nhưng hào khí sông Như Nguyệt và âm vang của bài thơ thần năm ấy vẫn mãi là ngọn lửa thiêng liêng soi sáng muôn đời. Nhìn lại cuộc đời oanh liệt của vị Thái úy tài ba, thế hệ hôm nay không chỉ cúi đầu kính cẩn trước một huyền thoại mà còn thêm tự hào, nghẹn ngào trước truyền thống kiên cường, bất khuất và khát vọng hòa bình, độc lập muôn đời của dân tộc ta.
