Lý Thường Kiệt – Bản lĩnh vị tướng trên phòng tuyến Như Nguyệt

Lý Thường Kiệt – Bản lĩnh vị tướng trên phòng tuyến Như Nguyệt

7

Lý Thường Kiệt (1019–1105) là một danh tướng kiệt xuất dưới triều Lý, có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1075–1077. Tên tuổi ông gắn liền với phòng tuyến sông Như Nguyệt và bài thơ “Nam quốc sơn hà”, thường được xem là một trong những bản tuyên ngôn độc lập sớm của dân tộc.

Chủ động tiến công để phòng thủ

Năm 1075, trước nguy cơ nhà Tống chuẩn bị xâm lược Đại Việt, Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết định táo bạo: chủ động tiến quân sang đất Tống, đánh vào các căn cứ quân sự và kho lương ở Khâm Châu, Liêm Châu, Ung Châu.

Sau khi hoàn thành mục tiêu, quân Đại Việt rút về nước và chuẩn bị đối phó với cuộc phản công của nhà Tống.

Đây là cách đánh thể hiện tư duy quân sự đặc biệt sắc bén: đánh trước để phá thế chuẩn bị của đối phương, sau đó chủ động xây dựng phòng tuyến bảo vệ đất nước.

Phòng tuyến Như Nguyệt

Cuối năm 1076, quân Tống tiến xuống Đại Việt với lực lượng lớn. Lý Thường Kiệt lựa chọn sông Như Nguyệt (nay là sông Cầu, khu vực Bắc Ninh – Bắc Giang) làm tuyến phòng thủ chủ yếu.

Quân Đại Việt xây dựng hệ thống chiến lũy bên bờ nam sông, tổ chức lực lượng chặt chẽ và tận dụng địa hình sông nước để ngăn quân Tống vượt sông.

Cuộc chiến kéo dài và vô cùng quyết liệt.

Quân Tống nhiều lần tìm cách vượt sông nhưng gặp phải sự chống trả mạnh mẽ của quân Đại Việt.

“Nam quốc sơn hà” – lời khẳng định chủ quyền

Trong những ngày chiến đấu căng thẳng, theo truyền thuyết lịch sử, quân sĩ Đại Việt nghe vang lên bài thơ:

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư…”

Lời thơ khẳng định mạnh mẽ rằng sông núi nước Nam thuộc về vua Nam, chủ quyền quốc gia đã được xác lập và không thế lực nào có quyền xâm phạm.

Tiếng thơ giữa chiến trường trở thành nguồn động viên tinh thần lớn lao đối với quân sĩ.

Đánh giặc bằng cả sức mạnh và trí tuệ

Lý Thường Kiệt không chỉ dựa vào sức mạnh quân sự. Ông chủ động tạo thế trận khiến quân Tống rơi vào tình trạng khó tiến, khó lui, thiếu lương thực và suy giảm tinh thần.

Khi nhận thấy quân Tống đã suy yếu, ông tổ chức phản công, gây tổn thất lớn cho đối phương.

Cuối cùng, quân Tống phải rút lui.

Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi, Đại Việt giữ vững được nền độc lập và chủ quyền.

Một vị tướng có tầm nhìn chiến lược

Điểm nổi bật trong nghệ thuật quân sự của Lý Thường Kiệt là tư tưởng chủ động.

Ông không chờ quân địch tiến vào sâu trong lãnh thổ mới chống trả, mà chủ động phá thế chuẩn bị của đối phương, sau đó xây dựng phòng tuyến vững chắc và lựa chọn thời điểm phản công thích hợp.

Đó là bài học lớn về chủ động nắm thế trận, biết mình biết người và kết hợp sức mạnh quân sự với sức mạnh tinh thần.