Lý Thường Kiệt – Dòng sông Như Nguyệt và lời tuyên ngôn độc lập đầu tiên
Bùi Ngọc Anh
Lý Thường Kiệt (1019–1105) là một danh tướng kiệt xuất dưới thời nhà Lý, có nhiều đóng góp trong việc bảo vệ đất nước. Ông nổi tiếng không chỉ bởi tài cầm quân mà còn bởi tư duy quân sự táo bạo: thay vì chờ quân Tống tràn vào xâm lược, ông chủ trương đánh trước để phá thế mạnh của địch, rồi chủ động xây dựng phòng tuyến bảo vệ Đại Việt.
Năm 1075, trước nguy cơ quân Tống chuẩn bị xâm lược, Lý Thường Kiệt đem quân tiến sang đất Tống, đánh vào các căn cứ quan trọng ở Khâm Châu, Liêm Châu và Ung Châu. Sau khi hoàn thành mục tiêu, ông chủ động rút quân về nước và chuẩn bị đối phó với cuộc phản công của quân Tống.
Năm 1077, quân Tống tiến vào Đại Việt. Lý Thường Kiệt cho xây dựng một phòng tuyến vững chắc bên sông Như Nguyệt. Quân Tống nhiều lần tìm cách vượt sông nhưng đều bị quân Đại Việt đánh trả quyết liệt.
Giữa lúc cuộc chiến căng thẳng, quân sĩ Đại Việt truyền nhau những câu thơ:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư…”
Lời thơ khẳng định mạnh mẽ rằng nước Nam là quốc gia có chủ quyền, lãnh thổ và vua riêng, bất kỳ kẻ xâm lược nào cũng không thể tùy tiện xâm phạm.
Cuối cùng, quân Tống lâm vào thế khó khăn, phải rút quân. Chiến thắng trên phòng tuyến Như Nguyệt trở thành một trong những chiến công nổi bật của nhà Lý, còn Lý Thường Kiệt được nhớ đến như một vị tướng có tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh quân sự đặc biệt.


