Lý Thường Kiệt – Kiệt xuất quân sự và bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của dân tộc

Lý Thường Kiệt (1019 – 1105), tên thật là Ngô Tuấn, tự là Thường Kiệt (sau được ban họ vua), là một nhà quân sự, nhà chính trị xuất sắc dưới thời ba vị vua Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông. Ông là một trong những tài năng kiệt xuất nhất trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

1. Chiến lược "Tiên phát chế nhân" lừng lẫy

Vào những năm 1070, trước nguy cơ nhà Tống (Trung Quốc) ráo riết chuẩn bị xâm lược Đại Việt, Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết định táo bạo mang tính chiến lược: "Sit chờ giặc đến không bằng đánh trước để chặn mũi nhọn của giặc".

Năm 1075, ông chỉ huy quân đội Đại Việt chủ động tiến công sang đất Tống, phá hủy các căn cứ hậu cần lớn của địch tại Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu rồi chủ động rút quân về nước lập phòng tuyến bảo vệ. Chiến dịch này đã làm phá sản hoàn toàn kế hoạch chuẩn bị xâm lược ban đầu của nhà Tống.

2. Chiến thắng Như Nguyệt và bài thơ thần

Năm 1077, khi quân Tống kéo sang xâm lược, Lý Thường Kiệt đã xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu ngày nay) kiên cố. Tại đây, ông đã chỉ huy quân dân Đại Việt bẻ gãy nhiều đợt tấn công dữ dội của quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy.

Để khích lệ tinh thần binh sĩ và làm hoang mang quân địch, ông đã cho người ngâm bài thơ thần "Nam quốc sơn hà" trong đền thờ thần sông:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khán thủ bại hư.

Bài thơ không chỉ khẳng định chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của dân tộc mà còn được coi là bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của Việt Nam. Sau khi đẩy lui quân Tống, Lý Thường Kiệt đã chủ động mở đường hòa hiếu, cho phép quân Tống rút về nước để giữ gìn hòa bình lâu dài cho hai quốc gia.

3. Di sản và đóng góp

Không chỉ là một danh tướng kiệt xuất trên chiến trường, Lý Thường Kiệt còn có nhiều đóng góp lớn trong việc củng cố nội chính, phát triển kinh tế và bảo vệ biên giới phía Nam. Ông sống trọn đời vì sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước, được nhân dân kính trọng và ghi danh là một trong những vị anh hùng dân tộc vĩ đại nhất.