Lý Thường Kiệt – Người chủ động đánh giặc để bảo vệ Đại Việt
Lý Thường Kiệt là danh tướng nổi bật của nhà Lý. Ông được biết đến với chiến lược chủ động tiến công sang đất Tống để phá tan căn cứ chuẩn bị xâm lược, sau đó tổ chức phòng thủ và đánh bại quân Tống trên phòng tuyến sông Như Nguyệt.
Vào cuối thế kỷ XI, nhà Tống có ý định chuẩn bị lực lượng để tiến xuống phía nam, đe dọa Đại Việt. Trước tình hình đó, Lý Thường Kiệt nhận định rằng nếu chỉ chờ quân địch tiến vào lãnh thổ thì Đại Việt sẽ rơi vào thế bị động.
Ông đề xuất một chiến lược táo bạo: chủ động tiến công trước để phá tan các căn cứ và kho lương mà quân Tống đang chuẩn bị, sau đó nhanh chóng rút quân về nước để xây dựng phòng tuyến bảo vệ Đại Việt.
Năm 1075, quân Đại Việt tiến vào các khu vực Ung, Khâm và Liêm của nhà Tống. Sau khi phá hủy nhiều căn cứ quân sự và cơ sở hậu cần, quân Đại Việt rút về.
Năm 1077, quân Tống tiến xuống Đại Việt. Lý Thường Kiệt tổ chức phòng thủ trên phòng tuyến sông Như Nguyệt, một vị trí có lợi về địa hình. Quân Đại Việt vừa phòng thủ vừa tổ chức những cuộc tập kích khiến quân Tống gặp nhiều khó khăn.
Trong cuộc chiến, bài thơ thường được biết đến với tên Nam quốc sơn hà được truyền tụng như một lời khẳng định chủ quyền của dân tộc:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư…”
Lời thơ khẳng định Đại Việt là một quốc gia có chủ quyền và lãnh thổ riêng. Sau thời gian giao chiến và gặp khó khăn về hậu cần, quân Tống phải rút lui.
Lý Thường Kiệt đã để lại dấu ấn đặc biệt trong lịch sử quân sự Việt Nam với tư tưởng chủ động, linh hoạt và biết tận dụng địa hình. Câu chuyện của ông cho thấy trong chiến tranh, việc chủ động nắm thế trận có thể tạo ra lợi thế rất lớn cho một quốc gia nhỏ hơn.
