Lý Thường Kiệt – Người đứng trên bờ sông, đọc thơ để khích lệ cả dân tộc

Lý Thường Kiệt sinh ra trong gia đình có truyền thống làm tướng, từ nhỏ đã mạnh mẽ, ham học võ và sách binh pháp. Lớn lên, ông làm quan, trải qua nhiều triều vua, luôn được giao trọng trách bảo vệ biên cương, vì ai cũng biết ông vừa dũng cảm, vừa thông minh, lại rất gần gũi với binh lính và nhân dân. Khi nhà Tống ở phương Bắc chuẩn bị đại quân hùng mạnh, toan xâm chiếm nước ta, tình thế vô cùng hiểm nghèo. Triều đình cử Lý Thường Kiệt làm Tổng chỉ huy, đứng ra gánh vác vận nước.

Ông không ngồi chờ giặc đến cửa, mà chủ động đưa quân ra biên giới, tấn công trước để làm chậm bước tiến của địch, rồi rút về phòng thủ tại sông Như Nguyệt – tuyến phòng thủ quan trọng nhất, che chắn đường vào kinh đô Thăng Long. Quân Tống kéo đến đông như kiến, nghe nói có hàng chục vạn người, vũ khí đầy đủ, khí thế hùng hổ, nghĩ rằng chỉ cần một trận là chiếm được nước ta. Trước tình thế đó, một số người trong quân ta bắt đầu lo lắng, không biết có chống lại được không. Lý Thường Kiệt hiểu rõ lòng người, nên nghĩ ra cách khích lệ tinh thần cho toàn quân, không phải bằng lời hứa suông, mà bằng những lời như thiêng liêng, như lời Trời, lời tổ tiên dặn dò.

Vào một buổi sáng sớm, sương mù bao phủ dày đặc trên mặt sông, không thấy rõ bờ bên kia. Lý Thường Kiệt đứng trên đài chỉ huy, trước mặt toàn quân, cất giọng hùng tráng đọc to bài thơ mà ông tự soạn:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

Tiên định phận tại thiên thư sách.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Nghĩa là: Non sông nước Nam là của vua nước Nam, số phận đã được Trời định sẵn từ bao đời; kẻ nào dám bước chân xâm phạm, chắc chắn sẽ thất bại nhục nhã. Từng câu lời thơ vang vọng, lan xa trên mặt nước, đi vào lòng mỗi người lính. Ai cũng rơi nước mắt, hiểu rằng mình chiến đấu không phải để phục tùng một vị vua, mà để bảo vệ chính quê hương mình, mảnh đất mà tổ tiên đã để lại cho con cháu. Không ai còn nghĩ đến lùi bước, không ai còn sợ chết, trong lòng chỉ có một quyết tâm: giữ nước, bảo vệ dân.

Ngay sau khi đọc xong bài thơ, Lý Thường Kiệt ra lệnh tấn công. Toàn quân xông ra như một người, tiếng reo hò làm rung chuyển cả bầu trời. Quân ta chiến đấu dũng cảm vô cùng, ai cũng xông lên trước, không kể sống chết. Quân Tống vốn hùng hổ, bỗng thấy đối phương mạnh mẽ đến thế, hoảng sợ không dám chống lại, chạy tán loạn, giẫm đạp lên nhau mà chết vô số. Sông Như Nguyệt ngày ấy nhuốm máu giặc, không còn ai dám nghĩ đến việc tiến vào nước ta.

Sau khi thắng trận, Lý Thường Kiệt không hề kiêu ngạo, ông vẫn giữ thái độ bình dị, gần gũi với mọi người. Ông biết rằng thắng trận không phải do mình tài giỏi một mình, mà do toàn quân đồng lòng, toàn dân một chí. Bài thơ mà ông đọc trên sông từ đó trở thành bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc, được truyền từ đời này sang đời khác, mỗi khi có giặc đến, người ta lại đọc lên để nhắc nhở nhau: nước ta là của ta, không ai có thể lấy đi được.

Lý Thường Kiệt không chỉ đánh thắng giặc, mà ông còn để lại cho chúng ta một điều quý giá hơn cả: đó là niềm tự hào, ý chí kiên cường, sự tự tin rằng ta có thể bảo vệ được quê hương, dù kẻ thù có mạnh hơn mình nhiều lần. Tên tuổi ông và bài thơ ấy sẽ mãi sống trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.