LÝ THƯỜNG KIỆT: TƯỢNG ĐÀI KHÍ PHÁCH VÀ BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP ĐẦU TIÊN CỦA DÂN TỘC
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam, Thái úy Lý Thường Kiệt (1019 – 1105) nổi lên như một trong những nhà quân sự, nhà chính trị kiệt xuất nhất. Không chỉ thể hiện tài thao lược kiệt xuất, ông còn là hiện thân cho tinh thần quả cảm, lòng tự tôn dân tộc sâu sắc với bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên bài thơ thần Nam Quốc Sơn Hà vang vọng nghìn năm.
Bản Lĩnh "Tiên Phát Chế Nhân" Và Khí Phách Của Vị Tướng Quân: Sinh ra tại vùng đất Thăng Long văn hiến, Lý Thường Kiệt từ nhỏ đã bộc lộ chí lớn, siêng năng luyện tập võ nghệ và nghiên cứu binh thư. Tinh thần quả cảm của ông trước hết tỏa sáng qua tư duy quân sự táo bạo và chủ động đến kinh ngạc. Vào những năm 70 của thế kỷ XI, trước nguy cơ nhà Tống ráo riết chuẩn bị lực lượng áp sát biên giới nhằm thôn tính Đại Việt, Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết định lịch sử: "Ngồi yên đợi giặc, không bằng đem quân ra trước để phá thế mạnh của giặc".
Năm 1075, ông chủ động cầm quân tiến thẳng sang đất Tống, đánh tan các căn cứ xuất phát quân sự của địch tại Ung Châu, Khâm Châu và Liêm Châu rồi chủ động rút quân về nước lập phòng tuyến. Chiến thuật "Tiên phát chế nhân" đầy dũng cảm ấy không chỉ làm phá sản kế hoạch tập kích của kẻ thù từ trong trứng nước, mà còn khẳng định thế và lực của một quốc gia độc lập, không chịu khuất phục trước bất kỳ đế chế hung hãn nào.
Bài Thơ Thần Trên Sông Như Nguyệt: Hào Khí Đập Tan Quân Xâm Lược. Trận quyết chiến chiến lược trên sông Như Nguyệt (sông Cầu) năm 1077 đã trở thành đỉnh cao sự nghiệp quân sự của Lý Thường Kiệt. Trước sức ép của hơn 10 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy, ông đã xây dựng một hệ thống phòng tuyến đất đá chắc chắn dài hàng chục cây số dọc bờ nam sông Cầu.
Giữa những thời khắc nghẹt thở nhất của trận đánh, khi quân giặc điên cuồng vượt sông và quân ta phải gồng mình chống đỡ, Lý Thường Kiệt đã cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát đêm đêm đọc vang bài thơ thần. Âm thanh vang vọng giữa không trung đã trở thành đòn tâm lý hiểm hóc:
"Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,
Nhữ đẳng hành kán thủ bại hư."
(Sông núi nước Nam vua Nam ở,
Rõ ràng ranh giới tại sách trời.
Cớ sao kẻ giặc sang xâm phạm,
Chúng mày nhất định sẽ tan tành!)
Bài thơ không chỉ là đòn giáng mạnh mẽ làm tan rã ý chí chiến đấu của quân Tống, mà còn là Bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền tuyệt đối của dân tộc. Lời thơ vang lên như lời thề sông núi, tiếp thêm hàng vạn sức mạnh cho quân sĩ Đại Việt xông lên quét sạch bóng thù, buộc nhà Tống phải chấp nhận giảng hòa và rút quân về nước.
Không chỉ dũng cảm trên chiến trường, Lý Thường Kiệt còn tỏ ra là một nhà ngoại giao tài ba và giàu lòng nhân đạo. Sau khi đánh tan ý chí xâm lược của địch, ông mở đường hòa hiếu để giữ vững hòa bình lâu dài cho đất nước, tránh tổn thất xương máu cho nhân dân hai nước.
Thế kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh vị Thái úy cưỡi ngựa chiến trên bờ sông Như Nguyệt cùng hào khí của bài thơ Nam Quốc Sơn Hà vẫn mãi là biểu tượng bất tử cho tinh thần quả cảm, lòng tự tôn và ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam.
