Lý Thường Kiệt và bài thơ bên sông Như Nguyệt
Năm 1077, quân Tống kéo sang xâm lược nước ta với lực lượng rất mạnh. Trước tình thế đó, danh tướng Lý Thường Kiệt đã chỉ huy quân Đại Việt lập phòng tuyến bên bờ sông Như Nguyệt (nay thuộc Bắc Ninh). Quân ta ít hơn, nhưng phải đối đầu với đội quân hùng hậu. Những ngày đầu, chiến sự giằng co, tinh thần binh sĩ có phần dao động. Một đêm, khi sương phủ kín mặt sông, trong doanh trại bỗng vang lên tiếng ngâm thơ trầm hùng: “Nam quốc sơn hà Nam đế cư Tiệt nhiên định phận tại thiên thư…” Bài thơ ấy chính là Nam quốc sơn hà – được xem như bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta. Nghe lời thơ vang vọng giữa đêm tối, binh sĩ ai nấy đều xúc động. Họ tin rằng đây là “lời của thần linh”, khẳng định đất nước này thuộc về người Việt, không kẻ nào có thể xâm phạm. Tinh thần quân ta nhờ đó dâng cao mạnh mẽ. Trong những ngày sau, quân Đại Việt liên tục phản công, đánh bại quân Tống và buộc họ phải rút lui.



