Lý Thường Kiệt và bài thơ thần "Nam quốc sơn hà"
Bối cảnh: Năm 1077, 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tràn sang xâm lược. Lý Thường Kiệt lập phòng tuyến vững chắc dọc bờ nam sông Như Nguyệt (sông Cầu, Bắc Ninh). Quân Tống nhiều lần cố vượt sông nhưng đều bị đánh bật trở lại, hai bên rơi vào thế cầm cự hao tổn.
Diễn biến: Để khích lệ tinh thần binh sĩ đang mệt mỏi và giáng đòn tâm lý vào quân địch, vào một đêm tối trời, Lý Thường Kiệt sai một người có giọng nói âm vang lén vào đền thờ thần Trương Hống, Trương Hát bên sông, dùng ống tre hướng ra ngoài ngâm lớn bài thơ:
"Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
Như hà nghịch lỗ xâm phạm nhị,
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư."
Quân Tống nghe tiếng thơ vang lên từ trong đền thần thì hoang mang cực độ, tưởng có thiên thần giúp nước Việt. Đang lúc địch hoảng loạn, Lý Thường Kiệt tung quân chủ lực vượt sông đánh úp, nghiền nát quân Tống, buộc Quách Quỳ phải chấp nhận giảng hòa để rút xấp ngửa về nước.
