Lý Thường Kiệt và bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên trên sông Như Nguyệt (1077)

Trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ hai, khi đại quân nhà Tống do Quách Quỳ chỉ huy tiến sát biên giới, Lý Thường Kiệt đã chủ động đưa quân lên bờ bắc sông Như Nguyệt (sông Cầu) lập chiến tuyến phòng thủ vững chắc. Để khích lệ tinh thần chiến đấu của tướng sĩ và làm chùn bước đối phương, ông đã cho người ban đêm vào đền thờ Trương Hống và Trương Hát đọc bài thơ thần vang dội: "Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư / Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm / Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư" (Sông núi nước Nam vua Nam ở / Rành rành định phận tại sách trời / Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm / Ngươi sẽ bị đánh cho tơi bời). Bài thơ được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc. Nhờ thế trận phòng thủ kiên cố cùng đòn phản công chớp nhoáng, quân ta đã bẻ gãy hoàn toàn ý chí xâm lược của giặc Tống.