Lý Thường Kiệt và Phòng tuyến Sông Cầu (1077)

Lý Thường Kiệt, một nhà quân sự tài ba thời nhà Lý, đã thực hiện chiến lược "tiên phát chế nhân" (đánh trước để giành quyền chủ động) bằng cách đưa quân sang đánh vào căn cứ của nhà Tống ở đất Tống, làm suy yếu địch. Khi quân Tống tiến đánh Đại Việt, ông đã cho xây dựng phòng tuyến kiên cố trên sông Cầu (phòng tuyến Như Nguyệt).

Phòng tuyến được bố trí dựa vào địa hình tự nhiên hiểm trở, kết hợp với các công sự vững chắc, khiến quân Tống không thể vượt sông. Hơn nữa, để khích lệ tinh thần binh sĩ và dân chúng, ông đã cho người ngâm bài thơ nổi tiếng: "Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư...". Bài thơ được lan truyền, có tác dụng như một bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên, tăng cường ý chí chiến đấu. Sau nhiều đợt tấn công bất thành, quân Tống bị sa lầy, hao mòn lực lượng và kiệt quệ. Cuối cùng, Lý Thường Kiệt mở cuộc phản công quyết định, đánh tan quân Tống, buộc chúng phải rút về nước, giữ yên bờ cõi.