Lý Thường Kiệt và phòng tuyến trên sông Như Nguyệt
Lý Thường Kiệt là một danh tướng nổi tiếng dưới thời nhà Lý. Năm 1075, trước nguy cơ nhà Tống chuẩn bị tiến hành chiến tranh với Đại Việt, ông chủ trương tiến quân sang các căn cứ quan trọng của nhà Tống để phá thế chuẩn bị của đối phương, sau đó nhanh chóng rút quân về nước.
Năm 1077, quân Tống tiến vào Đại Việt. Lý Thường Kiệt tổ chức phòng thủ tại sông Như Nguyệt (nay thường được xác định thuộc khu vực sông Cầu). Ông xây dựng phòng tuyến, bố trí quân đội và tận dụng địa hình để ngăn bước tiến của đối phương.
Cuộc chiến diễn ra trong thời gian dài. Quân Tống gặp nhiều khó khăn do không thể vượt qua phòng tuyến của quân Đại Việt. Cuối cùng, hai bên đi đến việc chấm dứt chiến sự.
Lý Thường Kiệt còn thường được gắn với bài thơ “Nam quốc sơn hà”, một tác phẩm được truyền thống lịch sử coi là lời khẳng định chủ quyền của Đại Việt. Tuy nhiên, nguồn gốc và hoàn cảnh chính xác của bài thơ vẫn có những điểm được giới nghiên cứu bàn luận, vì vậy khi kể chuyện lịch sử nên tránh khẳng định những chi tiết chưa chắc chắn như sự thật tuyệt đối.


