Lý Thường Kiệt và Tiên phát chế nhân trên sông Như Nguyệt
Danh tướng kiệt xuất với chiến thuật chủ động tấn công để tự vệ và bài thơ thần khẳng định chủ quyền dân tộc.
Trước nguy cơ nhà Tống lăm le xâm lược, Thái úy Lý Thường Kiệt đã đề ra chủ trương táo bạo: "Ngồi yên chờ địch không bằng đem quân đánh trước để chặn mũi nhọn của địch". Năm 1075, ông bất ngờ cất quân tấn công sang đất Tống, phá hủy các căn cứ hậu cần của địch rồi chủ động rút về nước lập tuyến phòng thủ.
Khi 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tràn sang năm 1077, chúng bị chặn lại hoàn toàn tại tuyến phòng thủ sông Như Nguyệt (sông Cầu ngày nay) do Lý Thường Kiệt trực tiếp xây dựng. Quân Tống nhiều lần tìm cách bắc cầu, vượt sông nhưng đều bị quân ta đánh bật trở lại. Địch sa lầy, lực lượng hao tổn, lương thực dần cạn kiệt.
Trong đêm tối ngột ngạt của chiến trường, từ trong đền thờ Trương Hống, Trương Hát bên sông Như Nguyệt vang lên bài thơ thần "Nam quốc sơn hà". Bài thơ như lời tuyên ngôn độc lập, đè bẹp sĩ khí quân Tống và tiếp thêm sức mạnh mãnh liệt cho quân dân nhà Lý.
Nhận thấy thời cơ đã chín muồi, Lý Thường Kiệt tung quân phản công dữ dội. Khi quân Tống đại bại, thay vì tiêu diệt đến cùng, ông đã chủ động mở đường hiếu hòa, cho phép Quách Quỳ rút quân về nước để giữ vững hòa hiếu hai miền.
