Lý Thường Kiệt với Bìa thơ bất hủ - Nam Quốc Sơn Hà
Lý Thường Kiệt (1019 – 1105) là một danh tướng, nhà quân sự, nhà chính trị xuất sắc dưới thời nhà Lý (Đại Việt). Ông là một trong những biểu tượng anh hùng dân tộc vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam, nổi tiếng với tinh thần chủ động phòng thủ và tư tưởng quân sự tiên tiến.
Bài thơ thần "Nam quốc sơn hà"
Trong đêm tối tại trận tuyến sông Như Nguyệt, bài thơ vang lên từ đền thờ Trương Hống, Trương Hát nhằm cổ vũ tinh thần quân sĩ Đại Việt và làm hoang mang lực lượng quân Tống. Bài thơ được xem là Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam:
Phiên âm: Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư. Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khán thủ bại hư.
Dịch thơ: Sông núi nước Nam vua Nam ở, Rõ ràng định phận tại sách trời. Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm, Chúng mày rồi đây sẽ bại hông!
Bài "Phạt Tống lộ bố văn"
Tờ hịch được Lý Thường Kiệt niêm yết tại các vùng đất Tống khi quân Đại Việt tiến sang năm 1075, vạch rõ lý do quân Đại Việt đánh Tống là để "cứu dân Tống khỏi chính sách bạo ngược", thể hiện tư tưởng chính trị sắc bén và nhân đạo.
