Lý Tự Trọng

- Các thông tin:

+ Họ và tên: Lê Hữu Trọng

+ Bí danh/tên gọi khác: Lý Tự Trọng, Nguyễn Huy

+ Năm sinh: 20/10/1914

+ Năm mất: 21/11/1931

+ Quê quán: Xã Việt Tiến, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh (sinh ra tại Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Vương quốc Thái Lan)

+ Danh hiệu: Người đoàn viên đầu tiên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

+ Cấp bậc từng giữ: Không có

+ Chức vụ từng giữ: Cán bộ giao thông liên lạc của cho Tổng bộ Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội ở Quảng Châu, Cán bộ giao thông liên lạc của Xứ ủy Nam Kỳ

- Khái quát về cuộc đời, sự nghiệp của nhân chứng lịch sử

Đồng chí Lý Tự Trọng, tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20/10/1914 tại tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan, trong một gia đình Việt kiều giàu truyền thống yêu nước có quê gốc ở Hà Tĩnh. Ngay từ thuở nhỏ, sống giữa cộng đồng những người Việt lánh nạn thực dân, anh đã sớm được bồi đắp tinh thần yêu nước, thấu hiểu nỗi thống khổ của nhân dân dưới ách áp bức. Đến năm 6 tuổi, anh được học tại ngôi trường do Việt Nam Quang phục Hội mở, nơi anh bắt đầu tiếp thu lịch sử nước nhà, thơ văn yêu nước và rèn luyện các ngoại ngữ như tiếng Hán, tiếng Thái.

Bước ngoặt lớn trong cuộc đời Lý Tự Trọng diễn ra vào năm 1925, khi anh vinh dự là một trong tám thiếu niên được lựa chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập theo chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, nhằm chuẩn bị nền tảng để xây dựng tổ chức thanh niên cộng sản tại Việt Nam. Tại đây, anh gia nhập nhóm "Thiếu niên tiền phong Việt Nam", được đích thân Nguyễn Ái Quốc giáo dục, rèn luyện và đổi tên thành Lý Tự Trọng để đảm bảo bí mật. Nhờ tư chất thông minh, mưu trí và khả năng học ngoại ngữ nhanh, anh sớm thông thạo tiếng Trung và được cử làm nhiệm vụ liên lạc quan trọng cho Tổng bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội.

Đến giữa năm 1929, đáp ứng yêu cầu của phong trào trong nước, Lý Tự Trọng được điều động về hoạt động tại Sài Gòn - Chợ Lớn với bí danh Nguyễn Huy. Dưới vỏ bọc là công nhân hãng than, anh đảm nhận trọng trách liên lạc giữa Xứ ủy Nam Kỳ với các cơ sở Đảng trên tàu quốc tế, đồng thời tích cực vận động, tập hợp thanh niên để chuẩn bị thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản. Ngày 08/02/1931, trong một buổi diễn thuyết kỷ niệm khởi nghĩa Yên Bái, để bảo vệ người đồng chí của mình là Phan Bôi khỏi tay cảnh sát, Lý Tự Trọng đã quả cảm nổ súng tiêu diệt tên mật thám Pháp LeGrand.

Sau sự kiện chấn động này, Lý Tự Trọng sa vào tay giặc và bị đày đọa qua bốt Catinat cùng Khám lớn Sài Gòn. Bất chấp những đòn tra tấn vô cùng dã man, người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi vẫn kiên trung bất khuất, quyết không khai báo bất kỳ bí mật nào của Đảng. Ngay cả khi đối mặt với tòa án đại hình và bản án tử hình, anh vẫn hiên ngang khước từ sự khoan hồng của kẻ thù, biến phiên tòa thành diễn đàn cách mạng với câu nói bất hủ: "Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác". Rạng sáng ngày 21/11/1931 (có tài liệu ghi ngày 20/11), thực dân Pháp đã hèn hạ dựng máy chém xử tử anh trong im lặng. Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng sự hy sinh lẫm liệt và chí khí kiên cường của anh đã trở thành biểu tượng cao đẹp, là kim chỉ nam thôi thúc lớp lớp thế hệ thanh niên Việt Nam đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc.