LÝ TỰ TRỌNG

1. Xuất Thân và Quá Trình Hoạt Động

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Văn Trọng, sinh ngày 20/10/1914 tại làng Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan. Quê gốc của anh ở xã Việt Xuyên, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Sinh ra trong một gia đình Việt kiều yêu nước, anh sớm được tiếp thu tư tưởng cách mạng.

Năm 1926, anh được tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập và được Bác Hồ (lúc đó lấy tên là Lý Thụy) trực tiếp dìu dắt. Tại đây, anh được đổi tên là Lý Tự Trọng. Năm 1929, anh về nước hoạt động tại Sài Gòn – Chợ Lớn với nhiệm vụ liên lạc và vận động thanh niên.

2. Chiến Công và Sự Hy Sinh

Ngày 08/02/1931, nhân dịp kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, Thành ủy Sài Gòn tổ chức mít tinh chớp nhoáng tại sân bóng đá La-ren (nay là sân vận động Thống Nhất). Khi tên mật thám Pháp Le Grand ập tới định bắt đồng chí Phan Bôi (người đang diễn thuyết), Lý Tự Trọng đã nhanh trí rút súng bắn chết tên mật thám để giải vây cho đồng đội.

Tuy nhiên, do địch quá đông, anh đã bị bắt giam. Tại Bốt Catina và Khám lớn Sài Gòn, kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhưng không thể khuất phục được ý chí của người thiếu niên 17 tuổi.

3. Câu Nói Bất Hủ

Tại phiên tòa xét xử, khi luật sư bào chữa xin giảm án cho anh với lý do "bị can chưa đến tuổi thành niên, hành động thiếu suy nghĩ", Lý Tự Trọng đã dõng dạc bác bỏ và tuyên bố câu nói đã trở thành kim chỉ nam cho hàng triệu thanh niên Việt Nam:

"Tôi hành động không phải là không suy nghĩ. Tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác."

Ngày 21/11/1931, thực dân Pháp hèn hạ dựng máy chém lén lút xử tử anh vào lúc rạng sáng. Lý Tự Trọng hy sinh khi mới 17 tuổi. Trước khi chết, anh vẫn hô vang: "Việt Nam độc lập muôn năm!" và hát bài Quốc tế ca.