LÝ TỰ TRỌNG: CON ĐƯỜNG CỦA THANH NIÊN (1)

Năm 1931.

Sài Gòn những ngày ấy luôn căng thẳng.

Thực dân Pháp tăng cường đàn áp phong trào cách mạng.

Khắp nơi là mật thám, lính gác và những cuộc lục soát bất ngờ.

Tôi khi đó mới ngoài mười tám tuổi.

Là một thanh niên tham gia các hoạt động bí mật của tổ chức cách mạng.

Người tôi kính phục nhất trong số những thanh niên cùng hoạt động là Lý Tự Trọng.

Anh chỉ lớn hơn tôi vài tuổi.

Dáng người không cao.

Khuôn mặt trẻ trung.

Nhưng ánh mắt luôn toát lên sự cương nghị đặc biệt.

Anh ít nói.

Nhưng mỗi khi nhắc đến đất nước hay tương lai dân tộc, giọng nói của anh lại đầy nhiệt huyết.

Một buổi tối đầu năm 1931, chúng tôi được giao nhiệm vụ tham gia bảo vệ một cuộc mít tinh bí mật.

Đó là hoạt động rất nguy hiểm.

Nếu bị phát hiện, tất cả đều có thể bị bắt.

Tuy vậy, ai cũng hiểu rằng phong trào cách mạng cần được tiếp tục.

Buổi mít tinh diễn ra tại một khu vực đông người.

Ban đầu mọi việc diễn ra thuận lợi.

Những bài phát biểu kêu gọi đấu tranh chống áp bức được đông đảo quần chúng hưởng ứng.

Nhưng bất ngờ, từ phía xa xuất hiện nhiều tên mật thám và cảnh sát.

Tiếng còi báo động vang lên.

Đám đông bắt đầu hỗn loạn.

Các cán bộ cách mạng lập tức tìm cách rút lui.

Trong lúc ấy, một cán bộ chủ chốt bị nhóm mật thám phát hiện và truy đuổi.

Tình hình vô cùng nguy cấp.

Nếu đồng chí ấy bị bắt, tổ chức có thể gặp tổn thất lớn.

Không chút do dự, Lý Tự Trọng lao tới.

Anh tìm cách ngăn chặn bọn mật thám để tạo điều kiện cho đồng chí của mình thoát thân.

Tôi vẫn còn nhớ rõ ánh mắt quyết đoán của anh trong khoảnh khắc ấy.

Mặc cho nguy hiểm đang ở rất gần.

Anh chỉ nghĩ đến nhiệm vụ.

Cuối cùng, người cán bộ đã thoát được vòng vây.

Nhưng Lý Tự Trọng bị bắt.

Tin ấy khiến tất cả chúng tôi bàng hoàng.

Những ngày sau đó, thực dân Pháp liên tục đưa tin về vụ bắt giữ.

Chúng hy vọng sẽ khiến phong trào cách mạng khiếp sợ.

Nhưng điều xảy ra lại hoàn toàn ngược lại.

Trong nhà giam, Lý Tự Trọng không hề khuất phục.

Dù bị thẩm vấn liên tục, anh vẫn giữ vững khí tiết.

Một số người được gặp anh kể lại rằng anh luôn bình tĩnh.

Không hề tỏ ra lo lắng.

Không hề tỏ ra sợ hãi.

Khi nghe những câu chuyện ấy, tôi càng thêm khâm phục.

Rồi ngày xét xử cũng đến.

Phiên tòa được tổ chức với sự canh phòng nghiêm ngặt.

Tôi đứng lẫn trong đám đông bên ngoài.

Ai cũng muốn nhìn tận mắt người thanh niên đang khiến chính quyền thực dân lo ngại.

Khi Lý Tự Trọng xuất hiện, tôi vô cùng xúc động.

Dù bị giam giữ nhiều ngày, anh vẫn giữ vẻ bình thản.

Bước đi hiên ngang.

Đầu ngẩng cao.

Trong suốt phiên tòa, những kẻ xét xử liên tục tìm cách buộc tội anh.

Chúng muốn biến anh thành một tấm gương để răn đe những người khác.

Nhưng Lý Tự Trọng không hề nao núng.

Đến khi được hỏi về con đường mình đã lựa chọn, anh dõng dạc trả lời:

"Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, chứ không thể có con đường nào khác."

Cả khán phòng như lặng đi.

Tôi đứng bên ngoài mà cảm thấy tim mình đập mạnh.

Đó không chỉ là lời nói của một người thanh niên.

Đó là tiếng nói của cả một thế hệ đang khát khao tự do cho dân tộc.

Bản án tử hình nhanh chóng được tuyên.

Nhiều người không cầm được nước mắt.

Nhưng người nhận án lại bình thản đến lạ thường.

Những ngày cuối cùng trong tù, anh vẫn giữ tinh thần lạc quan.

Vẫn tin tưởng vào tương lai.

Vẫn tin rằng đất nước rồi sẽ giành được độc lập.

Ngày thi hành án đến.

Lý Tự Trọng bước ra pháp trường với dáng vẻ hiên ngang.

Không một lời van xin.

Không một biểu hiện sợ hãi.

Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Mới mười bảy tuổi.

Nhưng những gì anh để lại lớn hơn tuổi đời của mình rất nhiều.

Nhiều năm sau.

Khi phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ khắp cả nước.

Khi hàng vạn thanh niên lên đường chiến đấu vì độc lập dân tộc.

Tôi lại nhớ đến câu nói của Lý Tự Trọng trong phiên tòa năm ấy.

Câu nói đã trở thành lý tưởng sống của biết bao thế hệ.

Đối với tôi, Lý Tự Trọng không chỉ là một người đồng chí.

Anh là biểu tượng đẹp nhất của tuổi trẻ Việt Nam.

Một người thanh niên dám sống, dám hy sinh vì lý tưởng cao đẹp.

Dù thời gian đã trôi qua gần một thế kỷ, tên tuổi của anh vẫn được nhắc đến với sự kính trọng và tự hào.

Bởi có những con người tuy sống ngắn ngủi nhưng đã để lại ánh sáng đủ soi đường cho nhiều thế hệ mai sau.