Lý Tự Trọng – “Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng”
Nguyễn Thu Thủy

Lý Tự Trọng – “Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng”
Có những người đi qua cuộc đời rất ngắn, nhưng cái tên của họ lại ở lại rất lâu trong lịch sử. Có những người khi hy sinh còn chưa kịp sống hết tuổi thanh xuân, nhưng lý tưởng và khí phách của họ đã trở thành nguồn cảm hứng cho biết bao thế hệ sau này.
Lý Tự Trọng là một người như thế.
Anh tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh năm 1914 tại Thái Lan, trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Từ khi còn nhỏ, anh đã được tiếp xúc với những người hoạt động cách mạng và sớm hình thành ý thức về con đường đấu tranh giải phóng dân tộc.

Năm 1929, khi mới khoảng 15 tuổi, Lý Tự Trọng được tổ chức cách mạng đưa về nước hoạt động. Anh làm công tác liên lạc, truyền bá tư tưởng cách mạng và tham gia gây dựng cơ sở trong thanh niên. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng những công việc anh đảm nhận lại đòi hỏi sự gan dạ, cẩn trọng và bản lĩnh lớn. Anh hiểu rằng hoạt động cách mạng trong hoàn cảnh ấy đồng nghĩa với việc luôn phải đối mặt với hiểm nguy, nhưng vẫn lựa chọn bước đi trên con đường mình tin tưởng.
Ngày 1 tháng 5 năm 1931, trong một cuộc mít tinh kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động tại Sài Gòn, khi mật thám Pháp tìm cách bắt diễn giả Phan Bôi, Lý Tự Trọng đã nổ súng bảo vệ đồng chí. Sau đó, anh bị bắt.
Từ khoảnh khắc ấy, một người thanh niên mới 17 tuổi phải bước vào những ngày tháng tù đày và tra khảo. Thực dân Pháp tìm mọi cách khai thác thông tin từ người thanh niên trẻ tuổi, nhưng Lý Tự Trọng vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục trước những đòn tra tấn và không phản bội tổ chức, đồng đội.
Điều khiến người đời nhớ đến anh không chỉ là hành động dũng cảm trong khoảnh khắc nổ súng, mà còn là thái độ kiên cường trong những ngày cuối cùng của cuộc đời. Trước tòa án thực dân, người thanh niên ấy bị kết án tử hình. Một người mới 17 tuổi đã phải đối diện với án tử, nhưng vẫn giữ vững niềm tin vào con đường mình đã lựa chọn.
Ngày 21 tháng 11 năm 1931, Lý Tự Trọng bị xử bắn tại Sài Gòn. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.
17 tuổi – độ tuổi mà hôm nay nhiều người vẫn còn đang ngồi trên ghế nhà trường, bắt đầu nghĩ về tương lai, về những ước mơ và con đường phía trước.
Còn Lý Tự Trọng đã phải đối mặt với cái chết.
Nhưng trước giờ phút cuối cùng, anh vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục.
Lý Tự Trọng được nhắc nhớ với câu nói nổi tiếng:
“Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác.”
Đó không chỉ là một câu nói đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Nó còn trở thành biểu tượng gắn với sự lựa chọn của một người thanh niên trước những thử thách khắc nghiệt nhất của cuộc đời.
Lý Tự Trọng biết mình có thể phải trả giá bằng chính mạng sống, nhưng vẫn kiên định với lý tưởng mà mình đã lựa chọn. Chính sự kiên định ấy đã khiến hình ảnh của anh vượt ra khỏi thời điểm năm 1931 để trở thành một biểu tượng đặc biệt đối với các thế hệ thanh niên Việt Nam.
Tên Lý Tự Trọng được đặt cho nhiều đường phố, trường học và công trình trên khắp cả nước. Mỗi khi nhắc đến anh, người ta không chỉ nhớ đến một người thanh niên đã hy sinh năm 1931, mà còn nhớ đến một tuổi trẻ có lý tưởng, dám lựa chọn, dám hành động và dám chịu trách nhiệm với con đường mình đã đi.
Ngày hôm nay, đất nước đã hòa bình. Những người trẻ không còn phải đối mặt với nhà tù thực dân hay chiến trường như thế hệ Lý Tự Trọng. Nhưng câu chuyện của anh vẫn còn nguyên ý nghĩa.
Bởi tuổi trẻ ở bất kỳ thời đại nào cũng cần một lý tưởng để hướng tới, một trách nhiệm để gánh vác và một mục tiêu để phấn đấu. Không phải ai cũng có thể làm nên những điều lớn lao, nhưng mỗi người trẻ đều có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ: học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, sống trung thực, biết cống hiến và không quay lưng trước những điều đúng đắn.
Lý Tự Trọng đã sống 17 năm.
Một cuộc đời rất ngắn.
Nhưng 17 năm ấy đủ để tên tuổi anh trở thành một phần của lịch sử cách mạng Việt Nam.
Có những người sống rất lâu nhưng dấu chân để lại trên cuộc đời rất mờ nhạt. Cũng có những người chỉ sống một khoảng thời gian ngắn ngủi, nhưng lý tưởng và sự hy sinh của họ lại trở thành ngọn lửa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Lý Tự Trọng là một trong những người như thế.
Anh ra đi khi tuổi thanh xuân còn dang dở, nhưng lý tưởng mà anh lựa chọn đã vượt qua giới hạn của một đời người.
Và từ đó, tên tuổi Lý Tự Trọng trở thành một lời nhắc nhở với tuổi trẻ Việt Nam: hãy biết mình muốn trở thành người như thế nào, hãy sống có lý tưởng, có trách nhiệm và có ích cho quê hương, đất nước.
Bởi tuổi trẻ chỉ đến một lần.
Điều quan trọng không phải chúng ta sống bao nhiêu năm, mà là trong những năm tháng mình có mặt trên cuộc đời này, mình đã sống như thế nào và đã làm được gì có ý nghĩa.
17 tuổi, Lý Tự Trọng đã lựa chọn con đường của mình.
Và gần một thế kỷ sau, câu chuyện về người thanh niên ấy vẫn nhắc mỗi thế hệ trẻ rằng: tuổi trẻ không chỉ là quãng thời gian để ước mơ, mà còn là quãng thời gian để lựa chọn, hành động và sống sao cho những năm tháng mình có mặt trên cuộc đời này thực sự có ý nghĩa.


