Lý Tự Trọng: Khí phách thanh niên trước máy chém (1914 - 1931)
Sinh năm 1914 tại Thái Lan trong một gia đình Việt kiều yêu nước, Lý Tự Trọng (tên thật là Lê Hữu Trọng) là một trong những thiếu niên đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp dìu dắt và rèn luyện. Tên tuổi của anh là ngọn đuốc rực sáng, mở đầu cho truyền thống đấu tranh kiên cường của thanh niên Việt Nam dưới ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp.
Mùa thu năm 1929, anh được tổ chức cử về Sài Gòn hoạt động bí mật với nhiệm vụ xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản và làm giao liên cho Xứ ủy Nam Kỳ. Dù mới 15 tuổi, Lý Tự Trọng đã bộc lộ sự mưu trí, dũng cảm phi thường, luôn qua mặt được mạng lưới mật thám bủa vây dày đặc của chính quyền thực dân để vận chuyển tài liệu và bảo vệ cán bộ.
Sự kiện đưa Lý Tự Trọng vào cõi bất tử diễn ra vào tối ngày 8 tháng 2 năm 1931. Tại một buổi mít tinh kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái được tổ chức chớp nhoáng ở Sài Gòn, khi cán bộ cách mạng đang diễn thuyết thì tên thanh tra mật thám khét tiếng Le Grand cùng cảnh sát ập tới vây bắt. Không do dự, Lý Tự Trọng lập tức rút súng, bắn chết viên thanh tra Le Grand để bảo vệ an toàn cho đồng chí mình, rồi anh dũng sa vào tay giặc.
Trong xà lim của bót Catinat và Khám Lớn Sài Gòn, thực dân Pháp đã dùng những cực hình tra tấn man rợ nhất hòng khai thác thông tin. Thế nhưng, người thiếu niên ấy chỉ đáp lại bằng sự im lặng như thép nguội. Khi bị đưa ra tòa án đại hình và kết án tử hình, anh đã dõng dạc tuyên bố câu nói bất hủ làm rung chuyển phiên tòa: "Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác." Rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, Lý Tự Trọng hiên ngang bước lên máy chém khi mới 17 tuổi, hát vang bài Quốc tế ca, để lại một tượng đài vĩnh cửu về lý tưởng sống của thanh niên.
