Lý Tự Trọng Một trong những đoàn viên cách mạng đầu tiên; hy sinh năm 1931 khi mới 17 tuổi.
Lý Tự Trọng (1914–1931), tên thật là Lê Hữu Trọng, là một nhà hoạt động cách mạng Việt Nam, được biết đến như một biểu tượng của tinh thần đấu tranh yêu nước của thanh niên đầu thế kỷ XX. Dù qua đời khi mới 17 tuổi, ông để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đặc biệt qua sự kiên định trước phiên tòa của chính quyền thực dân Pháp và những phát biểu trở thành biểu tượng đối với nhiều thế hệ thanh niên.
Con đường hoạt động cách mạng
Sinh ngày 20 tháng 10 năm 1914 tại Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom (Thái Lan), trong một gia đình Việt kiều có truyền thống yêu nước, Lê Hữu Trọng được lựa chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập khi còn nhỏ. Tại đây, ông được Hồ Chí Minh (khi hoạt động với bí danh Lý Thụy) đổi tên thành Lý Tự Trọng và tham gia các hoạt động liên lạc cho tổ chức cách mạng. Đến năm 1929, ông trở về Sài Gòn hoạt động, phụ trách công tác liên lạc và vận động thanh niên.
Sự kiện năm 1931
Ngày 8 tháng 2 năm 1931, trong một cuộc mít tinh tại Sài Gòn, Lý Tự Trọng đã nổ súng bắn một viên mật thám Pháp nhằm bảo vệ một diễn giả cách mạng trước khi bị bắt. Sau đó, ông bị tra tấn và đưa ra xét xử. Dù tuổi còn rất trẻ, ông vẫn giữ lập trường của mình tại phiên tòa và bị tuyên án tử hình; bản án được thi hành ngày 21 tháng 11 năm 1931.
Di sản và ảnh hưởng
Một trong những câu nói gắn liền với tên tuổi Lý Tự Trọng là:
"Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác."
Câu nói này thường được trích dẫn trong các tài liệu lịch sử và giáo dục tại Việt Nam như một biểu tượng về lý tưởng và tinh thần dấn thân của tuổi trẻ. Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố, công trình và tổ chức thanh niên trên cả nước; khu tưởng niệm tại quê gốc ở Hà Tĩnh cũng là nơi tưởng niệm cuộc đời và sự nghiệp của ông.


