Lý Tự Trọng: Ngọn Đuốc Rực Sáng và Câu Nói Bất Tử Của Người Đoàn Viên Đầu Tiên

Lý Tự Trọng (1914 – 1931), tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ra trong một gia đình Việt Nam yêu nước tại tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan. Ông là đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản đầu tiên và là biểu tượng bất tử cho ý chí, khát vọng của tuổi trẻ Việt Nam.

Năm 1926, khi mới 12 tuổi, ông được chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập tại Học viện Quốc dân Sơn Trung và được Nguyễn Ai Quốc (lúc này lấy tên là Lý Thụy) trực tiếp nuôi dưỡng, dạy dỗ. Để bảo vệ bí mật hoạt động, ông đổi tên thành Lý Tự Trọng. Nhờ thông minh và thông thạo tiếng Trung, tiếng Pháp, ông nhanh chóng trở thành giao liên tin cậy của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Năm 1929, Lý Tự Trọng được cử về Sài Gòn - Gia Định làm nhiệm vụ liên lạc cho Xứ ủy Nam Kỳ và Thành ủy Sài Gòn. Trong vai trò người nhặt than ở bến cảng Nhà Bè, ông khéo léo chuyển giao tài liệu, báo chí cách mạng và giữ vững mạch máu thông tin giữa Trung ương Đảng với các chi bộ.

Chiều ngày 9 tháng 2 năm 1931, tại sân vận động Mép-xơ (Sài Gòn), trong buổi mít tinh kỷ niệm một năm Cuộc khởi nghĩa Yên Bái do Xứ ủy Nam Kỳ tổ chức, đồng chí Phan Văn Tán đang diễn thuyết thì tên mật thám Pháp Legrand ập đến khống chế. Để bảo vệ đồng chí và phong trào, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn chết tên mật thám. Ngay sau đó, ông bị giặc bắt giữ.

Trong khám lớn Sài Gòn, dù chịu nhiều đòn tra tấn dã man từ thực dân Pháp, Lý Tự Trọng vẫn giữ vững khí tiết kiên trung, không khai báo bất kỳ thông tin nào về tổ chức. Tại phiên tòa đại hình xét xử khi mới 17 tuổi, trước bản án tử hình, ông đã dõng dạc tuyên bố câu nói đi vào lịch sử:

"Tôi hành động không phải không suy nghĩ. Tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác."