Lý Tự Trọng - Ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ Việt Nam

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, câu nói bất tử: "Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, chứ không thể là con đường nào khác" đã trở thành kim nam chỉ đường cho hàng triệu thế hệ tuổi trẻ. Tuyên ngôn đanh thép ấy vang lên từ chính người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên — Anh hùng Lý Tự Trọng.

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20 tháng 10 năm 1914 tại tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan trong một gia đình Việt kiều yêu nước có gốc gác ở xã Thạch Minh, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Ngay từ nhỏ, anh đã bộc lộ sự thông minh sắc sảo và lòng yêu nước nồng nàn. Năm 1926, khi mới 12 tuổi, anh được tổ chức chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập và được Bác Hồ trực tiếp dìu dắt, nuôi dưỡng. Anh thông thạo cả tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Thái và nhanh chóng trở thành người liên lạc tin cậy của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Năm 1929, Lý Tự Trọng về nước hoạt động tại Sài Gòn với nhiệm vụ thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản và làm công tác liên lạc bí mật giữa Trung ương Đảng với các cấp bộ Đảng miền Nam. Giữa lòng sào huyệt của kẻ thù, người thanh niên trẻ tuổi đã vượt qua muôn vàn trạm kiểm soát cảnh sát, vận chuyển tài liệu, sách báo cách mạng an toàn.

Chiều ngày 9 tháng 2 năm 1931, tại sân vận động Mạc Đĩnh Chi (Sài Gòn), nhân buổi đá bóng đông người, các đồng chí ta tổ chức mít tinh kỷ niệm một năm Cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Khi đồng chí Phan Bót vừa bước lên diễn thuyết thì tên thanh tra mật thám Pháp khét tiếng gian ác Le Grand lao đến chộp lấy. Không một chút chần chừ, Lý Tự Trọng đã dũng cảm rút súng bắn gục tên mật thám, giải thoát cho đồng chí mình. Anh bị đông đảo cảnh sát giặc quây bắt ngay sau đó.

Trong ngục tối, thực dân Pháp dùng đủ mọi hình thức tra tấn tàn bạo nhất để ép anh khai ra cơ quan đầu não của Đảng tại Sài Gòn. Tuy nhiên, đáp lại những trận đòn roi đ máu là thái độ kiên trung, dứt khoát không khai báo của người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi. Không thể khuất phục được anh, chúng đưa anh ra phiên tòa đại hình để tuyên án tử hình.

Tại phiên tòa, trước sự chứng kiến của đông đảo luật sư và phóng viên báo chí, tên thẩm phán Pháp cố tình tỏ ra nhân từ, bảo anh còn quá trẻ nên xin ân xá. Nhìn thẳng vào mặt kẻ thù, Lý Tự Trọng dõng dạc tuyên bố: "Tôi hành động không phải vì bồng bột, mà có suy nghĩ kỹ càng. Tôi làm cách mạng vì mục đích đánh đuổi thực dân Pháp, giải phóng dân tộc. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, chứ không thể là con đường nào khác!" Rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, kẻ thù lén lút đưa Lý Tự Trọng lên máy chém tại Khám Càng Sài Gòn. Bước lên bục hành quyết ở tuổi 17, anh vẫn bình thản ngẩng cao đầu, cất vang giai điệu hùng oai của bài Quốc tế ca cho đến giây phút trút hơi thở cuối cùng.

Tấm gương hy sinh lẫm liệt cùng khí tiết anh hùng của Lý Tự Trọng đã trở thành ngọn ngọn đuốc rực sáng, cổ vũ hàng vạn lớp thanh niên Việt Nam tiếp bước đứng lên làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.