LÝ TỰ TRỌNG: NGỌN LỬA THANH XUÂN VÀ CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG BẤT TỬ

Mùa thu năm 1929, Lý Tự Trọng mang theo bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ trở về nước, nhận nhiệm vụ hoạt động bí mật tại Sài Gòn. Trọng trách của anh là làm liên lạc trong và ngoài nước cho Xứ ủy Nam Kỳ, đồng thời tổ chức, vận động tầng lớp thanh niên, học sinh tham gia vào các phong trào đấu tranh. Giữa sào huyệt của kẻ thù, nơi mạng lưới mật thám và cảnh sát Pháp giăng bẫy khắp chốn, chàng thiếu niên 15 tuổi đã bộc lộ bản lĩnh phi thường. Bằng sự mưu trí, dũng cảm và tài hóa trang khéo léo, Lý Tự Trọng đã xuất sắc hoàn thành mọi nhiệm vụ, nhiều lần qua mặt kẻ thù để bảo vệ an toàn cho các cán bộ chủ chốt của Đảng và duy trì huyết mạch thông tin của tổ chức.

Đỉnh cao của lòng quả cảm và tinh thần đồng chí thiêng liêng diễn ra vào ngày 9 tháng 2 năm 1931. Trong một buổi mít tinh kỷ niệm một năm ngày Khởi nghĩa Yên Bái được tổ chức chớp nhoáng ngay tại Sài Gòn, khi đồng chí Phan Bồi đang đứng trên bục diễn thuyết kêu gọi quần chúng đứng lên đánh đổ thực dân Pháp, viên thanh tra mật thám khét tiếng Legrand cùng lực lượng cảnh sát bất ngờ ập tới vây ráp. Tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Không một giây do dự, Lý Tự Trọng đã dũng cảm rút súng, bắn gục viên thanh tra mật thám, tạo cơ hội vàng cho đồng chí của mình trốn thoát an toàn vào đám đông. Tuy nhiên, giữa vòng vây đặc rịt của kẻ thù, anh đã sa lưới khi viên đạn cuối cùng cạn kiệt.

Bị bắt giam, Lý Tự Trọng phải đối mặt với những ngày tháng địa ngục trong chốn lao tù thực dân. Kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhất, từ đánh đập tàn nhẫn đến giật điện, hòng moi móc thông tin về các cơ sở cách mạng. Nhưng tất cả những đòn roi bạo tàn ấy đều gục ngã trước ý chí sắt đá của người Đoàn viên thanh niên cộng sản kiên trung. Thất bại trong việc khuất phục anh bằng vũ lực, thực dân Pháp mở phiên tòa đại hình để kết án.

Tại chốn pháp đình, chàng thiếu niên chưa tròn 17 tuổi đã biến bục bị cáo thành diễn đàn kết án tội ác của kẻ thù. Khi viên chánh án xảo quyệt viện cớ anh chưa đến tuổi thành niên để khuyên anh hối cải, Lý Tự Trọng đã dõng dạc tuyên bố một câu nói bất hủ, vang vọng ngàn đời: “Tôi hành động không phải là mù quáng, do hiểu biết luật lệ của các người, cho nên tôi làm việc đó. Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác”.

Bất chấp sự phản đối kịch liệt của dư luận tiến bộ trong nước và quốc tế, rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, thực dân Pháp hèn hạ đưa Lý Tự Trọng lên máy chém. Giữa màn đêm lạnh lẽo của nhà giam Khám Lớn Sài Gòn, anh bước ra pháp trường với phong thái ung dung, lẫm liệt. Tiếng hát Quốc tế ca của anh vang lên trầm hùng, át cả tiếng khóc nấc của những người bạn tù, trước khi anh dõng dạc hô vang: “Việt Nam độc lập muôn năm!”.

Lý Tự Trọng ngã xuống khi tuổi đời mới 17, để lại một bản anh hùng ca tuyệt đẹp về tuổi thanh xuân cống hiến trọn vẹn cho Tổ quốc. Đất nước nay đã hòa bình, Thành phố Hồ Chí Minh vươn mình trở thành một đô thị năng động, sầm uất. Đi trên những tuyến đường thênh thang mang tên Lý Tự Trọng, thế hệ trẻ hôm nay vẫn như cảm nhận được hơi ấm từ ngọn lửa nhiệt huyết năm xưa, thầm nhắc nhở bản thân tiếp bước “con đường cách mạng” bằng nỗ lực học tập và dựng xây đất nước vinh quang.