LÝ TỰ TRỌNG: NGỌN LỬA TUỔI ĐÔI MƯƠI VÀ BẢN TUYÊN NGÔN BẤT TỬ

Trong dòng chảy trầm hùng của lịch sử dân tộc, có những cái tên đã trở thành biểu tượng cho ý chí quật cường của một quốc gia. Anh hùng Lý Tự Trọng – người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên – chính là một tượng đài như thế. Anh ngã xuống khi tuổi xuân còn đang độ rực rỡ nhất, để lại cho hậu thế một ngọn lửa lý tưởng không bao giờ tắt.

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20/10/1914 tại làng Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan. Anh là con trai của cụ Lê Hữu Khanh, một người yêu nước quê gốc ở xã Việt Xuyên (nay là xã Việt Tiến), huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.

Ngay từ khi mới 12 tuổi (1926), Trọng đã được tổ chức chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) để học tập. Tại đây, anh vinh dự được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và được Người trực tiếp dìu dắt, đặt cho bí danh là Lý Tự Trọng. Cái tên mang họ "Lý" ấy là sự kết nối mật thiết với tổ chức "Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội", tượng trưng cho sự tự tôn và lòng trọng nghĩa của một thế hệ cách mạng mới.

Năm 1929, Lý Tự Trọng về nước với nhiệm vụ làm giao liên cho Xứ ủy Nam Kỳ tại Sài Gòn – Chợ Lớn. Dưới bí danh "Trọng con", anh đóng vai người nhặt than ở bến cảng hay người giúp việc để chuyển tài liệu mật. Giữa vòng vây dày đặc của mật thám Pháp, chàng thiếu niên ấy đã thể hiện sự mưu trí vượt bậc, nhiều lần vượt qua các trạm kiểm soát gắt gao để nối liền mạch máu thông tin cho Đảng.

Đỉnh điểm của ý chí kiên cường ấy chính là buổi chiều ngày 8/2/1931. Trong buổi mít tinh kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái diễn ra tại sân vận động Larégnère (nay là khu vực đường Võ Văn Tần, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh), để bảo vệ đồng chí Phan Bôi đang diễn thuyết, Lý Tự Trọng đã dũng cảm nổ súng tiêu diệt tên thanh tra mật thám khét tiếng Le Grand.

Anh bị bắt sau cuộc truy đuổi gắt gao. Trong những căn phòng tra tấn tàn khốc của Khám Lớn Sài Gòn, kẻ thù dùng mọi cực hình hòng khuất phục một "đứa trẻ". Nhưng chúng đã lầm. Trước đòn roi, anh chỉ lặng lẽ đọc sách hoặc hát vang những bài ca cách mạng, khẳng định một bản lĩnh thép không gì lay chuyển nổi.

Câu chuyện về Lý Tự Trọng sẽ mãi được lưu truyền bởi tinh thần bất khuất tại phiên tòa đại hình của thực dân Pháp. Khi luật sư bào chữa cố tình xin giảm án bằng cách lập luận rằng anh "còn nhỏ tuổi nên hành động thiếu suy nghĩ", Lý Tự Trọng đã dõng dạc ngắt lời:

"Tôi hành động có suy nghĩ. Tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đã đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!"

Lời tuyên bố ấy không chỉ làm câm lặng kẻ thù mà còn trở thành kim chỉ nam cho thanh niên Việt Nam suốt hơn chín thập kỷ qua. Rạng sáng ngày 21/11/1931, thực dân Pháp đã hèn nhát thi hành án tử hình anh. Trước khi lên máy chém, anh vẫn hiên ngang hát vang bài "Quốc tế ca", gửi lời chào cuối cùng đến đồng bào và tương lai của đất nước.

Anh nằm xuống khi mới 17 tuổi – độ tuổi đẹp nhất của đời người. Sự hy sinh của anh đã gieo mầm cho những phong trào đấu tranh rực lửa sau này. Ngày nay, cái tên Lý Tự Trọng hiện diện trên những con đường, những mái trường và trên ngực áo của mỗi đoàn viên thanh niên.

Học tập gương anh không chỉ là nhớ về quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở thế hệ chúng ta về trách nhiệm với Tổ quốc. Anh đã hiến dâng tuổi xuân để chúng ta có hòa bình, vậy chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh cao cả ấy. Lý Tự Trọng mãi mãi là người anh hùng 17 tuổi – trẻ trung, rực rỡ và bất tử cùng thời gian.