Lý Tự Trọng: Người đoàn viên đầu tiên và lời tuyên ngôn bất tử
Trong dòng chảy của lịch sử cách mạng Việt Nam, cái tên Lý Tự Trọng không chỉ là tên của một người anh hùng trẻ tuổi, mà đã trở thành một biểu tượng, một ngọn đuốc soi đường cho ý chí và khát vọng của thanh niên. Sinh ra tại Thái Lan trong một gia đình yêu nước quê gốc Hà Tĩnh, Lê Hữu Trọng là tên thật của anh. Ngay từ nhỏ anh đã sớm được tiếp xúc với những tư tưởng tiến bộ. Khi mới 10 tuổi, anh đã được tổ chức đưa sang Trung Quốc học tập và tham gia vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tại đây, anh được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp dìu dắt, đặt tên là Lý Tự Trọng và trở thành một trong những "hạt giống đỏ" đầu tiên của cách mạng.
Năm 1929, giữa lúc phong trào cách mạng trong nước đang sục sôi, Lý Tự Trọng được cử về Sài Gòn với nhiệm vụ làm liên lạc cho Xứ ủy Nam Kỳ. Với bí danh "Trọng con", anh hoạt động dưới vỏ bọc một người thợ nhặt than tại bến cảng Sài Gòn. Công việc của một liên lạc viên trong lòng địch vô cùng nguy hiểm, đòi hỏi sự mưu trí và gan dạ tuyệt vời. Anh phải thường xuyên di chuyển qua các trạm kiểm soát của mật thám Pháp, vận chuyển tài liệu mật giấu trong những giỏ hàng hay dưới lớp áo rách rưới. Thế nhưng, bằng sự thông minh và nhanh nhẹn, anh đã nhiều lần vượt qua sự truy quét gắt gao của kẻ thù, giữ vững mạch máu thông tin cho Đảng.
Bước ngoặt lịch sử diễn ra vào ngày 8/2/1931. Trong một buổi mít tinh của quần chúng tại sân bóng Larégnère (Sài Gòn), khi đồng chí Phan Bôi đang diễn thuyết, tên mật thám Pháp khét tiếng hung ác là Le Grand đã lao tới định bắt giữ. Không một chút do dự, để bảo vệ đồng chí và bảo vệ cuộc mít tinh, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn chết tên mật thám ngay tại chỗ. Anh bị giặc bắt ngay sau đó. Trong những ngày tháng bị giam cầm tại bót Catinat và khám lớn Sài Gòn, kẻ thù đã dùng đủ mọi cực hình tra tấn dã man: điện giật, gậy sắt, nhịn đói... nhưng chúng không thể khuất phục được ý chí của người thanh niên mới 17 tuổi. Anh không hề khai báo bất cứ điều gì về tổ chức, trái lại còn biến phiên tòa của thực dân Pháp thành nơi luận tội kẻ xâm lược.
Tại phiên tòa cuối cùng, trước những lời lẽ mị dân của quan tòa thực dân, Lý Tự Trọng đã dõng dạc tuyên bố một câu nói mà sau này đã trở thành kim chỉ nam cho mọi thế hệ: "Tôi hành động không phải là không suy nghĩ. Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác". Lời tuyên ngôn ấy đã làm rúng động cả phòng xử án và gieo mầm hy vọng vào trái tim của hàng triệu người yêu nước. Rạng sáng ngày 21/11/1931, thực dân Pháp đã lén lút hành quyết anh. Đứng trước máy chém, Lý Tự Trọng vẫn hiên ngang hát vang bài "Quốc tế ca". Anh ngã xuống khi tuổi đời còn quá trẻ, nhưng cái tên Lý Tự Trọng đã trở thành bất tử, khơi dậy ngọn lửa anh hùng trong lòng bao thế hệ thanh niên Việt Nam.
