LÝ TỰ TRỌNG – NGƯỜI ĐOÀN VIÊN ĐẦU TIÊN VÀ TUYÊN NGÔN BẤT TỬ TRƯỚC MÁY CHÉM SÀI GÒN

Trong trái tim của hàng triệu thanh niên Việt Nam, cái tên Lý Tự Trọng (tên thật là Lê Hữu Trọng) luôn ngời sáng như một biểu tượng bất tử của chí khí anh hùng và tinh thần dấn thân tuổi trẻ. Sinh ngày 20/10/1914 tại Thái Lan trong một gia đình Việt kiều yêu nước có quê gốc ở xã Việt Xuyên (nay thuộc huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh), anh sớm được Bác Hồ chọn lựa, đào tạo và rèn luyện bản lĩnh cách mạng từ khi còn rất nhỏ.

Năm 1929, khi mới 15 tuổi, người thiếu niên tài trí ấy trở về nước, nhận nhiệm vụ làm giao liên cho Xứ ủy Nam Kỳ và Trung ương Đảng tại vùng Sài Gòn – Chợ Lớn rực lửa. Với vẻ ngoài lanh lợi, thông minh, thông thạo nhiều ngoại ngữ, anh khéo léo qua mặt hàng loạt bốt gác và mật thám Pháp, chuyển giao hàng ngàn tài liệu, thư từ bí mật an toàn tuyệt đối.

Sự kiện làm rung chuyển đô thành Sài Gòn diễn ra vào ngày 9 tháng 2 năm 1931. Trong buổi mít tinh kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Yên Bái tại bến Tàu Đêm, giữa lúc đồng chí diễn giả đang diễn thuyết truyền lửa cho quần chúng, tên thanh tra mật thám Pháp Le Grand – một kẻ khét tiếng tàn bạo – bất ngờ xông tới định bắt bớ. Trong khoảnh khắc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc, không chút do dự, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn gục tên mật thám ngay tại chỗ, giải cứu đồng chí mình. Anh bị kẻ thù bao vây và bắt giữ ngay sau đó.

Những ngày đêm tại Khám Lớn Sài Gòn, kẻ thù đã dùng mọi đòn tra tấn dã man nhất để đè bẹp người chiến sĩ trẻ. Chúng đánh đập, điện giam, treo ngược cơ thể nhỏ bé nhưng không thể cướp đi dù chỉ một lời khai bí mật. Trước vành móng ngựa của tòa án thực dân, khi luật sư biện hộ vin vào lý do anh chưa đến tuổi trưởng thành để xin giảm án, người thiếu niên 17 tuổi đã hiên ngang ngẩng cao đầu, đập tan luận điệu ấy bằng một tuyên ngôn lịch sử: – "Tôi hành động có suy nghĩ! Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!"

Rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, thực dân Pháp đưa anh ra máy chém. Trước giờ phút sinh tử, Lý Tự Trọng vẫn giữ vững khí tiết quật cường, cất cao tiếng hát bài Quốc tế ca ngân vang khắp không gian Khám Lớn trước khi ngã xuống.

Năm 2011, sau tám mươi năm nằm lại nơi đất khách, hài cốt của Anh hùng liệt sĩ Lý Tự Trọng đã được trân trọng quy tập về lại mảnh đất quê hương Hà Tĩnh. Tấm thẻ Đoàn viên danh dự số 1 mang tên anh cùng Khu tưởng niệm Lý Tự Trọng hôm nay vẫn lặng lẽ đón hàng ngàn lượt đoàn viên, thanh niên về thăm. Ngọn lửa kiên trung và câu nói bất tử của người thanh niên tuổi 17 ấy vẫn mãi là kim chỉ nam, là niềm tự hào sâu sắc của tuổi trẻ Việt Nam trên mọi hành trình dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.