Lý Tự Trọng – Người thanh niên cộng sản kiên trung, bất khuất
Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, còn được biết đến với tên Lê Văn Trọng, sinh ngày 20/10/1914 tại Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan, trong một gia đình Việt kiều có truyền thống yêu nước. Quê gốc của ông ở Hà Tĩnh. Từ nhỏ, Lý Tự Trọng được nuôi dưỡng trong môi trường giàu tinh thần yêu nước và được học lịch sử, văn thơ yêu nước cùng tiếng Hán, tiếng Thái.
Năm 1925, Lê Hữu Trọng được lựa chọn cùng một số thiếu niên Việt kiều sang Quảng Châu, Trung Quốc để học tập và rèn luyện. Tại đây, ông được Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giáo dục, rèn luyện và đổi tên thành Lý Tự Trọng. Với tư chất thông minh, ham học và có ý thức tổ chức kỷ luật, Lý Tự Trọng nhanh chóng học tiếng Trung, sau đó học thêm tiếng Anh và được giao làm công tác liên lạc cho Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Giữa năm 1929, Lý Tự Trọng được cử về nước hoạt động tại Sài Gòn – Chợ Lớn. Ông đảm nhiệm công tác liên lạc giữa các tổ chức cách mạng, đồng thời được giao nhiệm vụ vận động, tập hợp thanh niên trong các nhà máy, trường học để chuẩn bị thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản. Trong quá trình hoạt động, ông mang bí danh Nguyễn Huy và từng xin làm công nhân tại một hãng than ở Sài Gòn để hoạt động trong quần chúng.
Năm 1930, Lý Tự Trọng tiếp tục thực hiện nhiệm vụ liên lạc giữa Xứ ủy Nam Kỳ với các cơ sở cách mạng ở Sài Gòn – Chợ Lớn, đồng thời nghiên cứu tình hình thanh niên để chuẩn bị cho việc thành lập tổ chức Đoàn. Dù tuổi đời còn rất trẻ, ông đã được tổ chức tin tưởng giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Ngày 08/02/1931, trong một buổi tuyên truyền tại Sài Gòn nhân dịp kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, khi mật thám Pháp tìm cách bắt đồng chí Phan Bôi, Lý Tự Trọng đã hành động để bảo vệ đồng chí của mình. Sau đó, ông bị thực dân Pháp truy bắt và giam giữ tại bốt Catinat rồi Khám Lớn Sài Gòn.
Trong thời gian bị giam giữ và xét xử, Lý Tự Trọng không khuất phục trước những sức ép của chính quyền thực dân. Tại phiên tòa, ông khẳng định việc mình tham gia hoạt động cách mạng là hành động có suy nghĩ và thể hiện rõ lý tưởng của người thanh niên thời bấy giờ. Thực dân Pháp kết án tử hình ông khi ông chưa tròn 17 tuổi.
Trong những ngày cuối cùng tại xà lim án chém, Lý Tự Trọng vẫn giữ tinh thần lạc quan, tập thể dục, đọc Truyện Kiều và động viên những người xung quanh. Tối ngày 20/11/1931, ông bị đưa đi xử tử tại Khám Lớn Sài Gòn. Trước khi hy sinh, ông vẫn hô vang những khẩu hiệu cách mạng và hát Quốc tế ca.
Sự hy sinh của Lý Tự Trọng khi tuổi đời còn rất trẻ đã trở thành một dấu mốc tiêu biểu trong lịch sử phong trào thanh niên Việt Nam. Cuộc đời và hoạt động của ông để lại hình ảnh về một người thanh niên có lý tưởng, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức và lòng dũng cảm trước những nhiệm vụ được giao.
Ngày nay, tên tuổi Lý Tự Trọng được đặt cho nhiều đường phố, trường học, công trình và tổ chức Đoàn trên cả nước. Cuộc đời của ông cũng trở thành một nội dung giáo dục truyền thống, nhắc nhở thế hệ trẻ về tinh thần học tập, trách nhiệm với cộng đồng và ý thức cống hiến cho đất nước.
