Lý Tự Trọng, tấm gương lớn của một “Ông Nhỏ"

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam có nhiều tấm gương sáng, nguyện hiến dâng cả đời mình cho lý tưởng của Đảng và tương lai của dân tộc. Người thanh niên Lý Tự Trọng với câu nói bất hủ “Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác” là một trong những tấm gương đó, minh chứng tiêu biểu cho khát vọng của tuổi trẻ Việt Nam

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh năm 1914 trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước ở Hà Tĩnh và sớm tham gia hoạt động cách mạng.

Mùa hè năm 1926, khi mới 12 tuổi, anh và 7 thanh niên yêu nước đã được lựa chọn đưa sang Quảng Châu gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (bí danh là Lý Thụy). Để đảm bảo bí mật, 8 thiếu niên đều mang họ Lý như người trong một gia tộc.

Lê Hữu Trọng được đổi tên thành Lý Tự Trọng và các thành viên trong nhóm “Thiếu niên tiền phong Việt Nam” được Nguyễn Ái Quốc truyền đạt, bồi dưỡng về con đường cách mạng vô sản.

Với tố chất thông minh, Lý Tự Trọng được cử làm liên lạc cho Tổng bộ Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở Quảng Châu và tổ chức việc chuyển thư từ, tài liệu của Đảng về nước.

Mùa Thu năm 1929, Lý Tự Trọng về nước hoạt động tại Sài Gòn-Chợ Lớn, với nhiệm vụ liên lạc và vận động tập hợp thanh niên các nhà máy, trường học để thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản. Anh xin làm công nhân nhặt than tại bến Nhà Rồng với bí danh là “Trọng Con”.

Khi cơ quan Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam chuyển vào Sài Gòn, Lý Tự Trọng vừa làm giao thông liên lạc giữa cơ sở Đảng trên tàu quốc tế với Xứ uỷ Nam Kỳ, vừa làm nhiệm vụ liên lạc cho Xứ uỷ Nam Kỳ với các cấp bộ Đảng ở Sài Gòn-Chợ Lớn. Đây là nhiệm vụ hết sức nặng nề, nguy hiểm nhưng Lý Tự Trọng đã thông minh, sáng tạo, gan dạ vượt qua mọi sự truy lùng, vây bắt gắt gao của kẻ thù và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Nhân dịp kỷ niệm một năm Khởi nghĩa Yên Bái, Xứ ủy Nam Kỳ tổ chức một đợt tuyên truyền tố cáo tội ác của thực dân Pháp và kêu gọi quần chúng đấu tranh. Ngày 8/2/1931, đồng chí Phan Bôi tổ chức mít tinh kêu gọi nhân dân vùng lên đánh đuổi thực dân Pháp nhưng đã bị Legrand, Thanh tra mật thám Pháp và cảnh sát ập tới bắt.

Để cứu nguy cho đồng chí Phan Bôi, Lý Tự Trọng không màng đến sự an nguy của bản thân, đã rút súng bắn viên Thanh tra mật thám, sau đó chết tại bệnh viện. Anh.bị bắt và giam tại bốt Catinat (Sở mật thám Nam Kỳ)..

Thực dân Pháp tra tấn dã man nhưng anh không một lời khai báo để bảo vệ tổ chức Đảng và phong trào cách mạng. Chúng hỏi: Ai đưa súng cho anh? Anh đáp: Do một người lạ mặt cho anh tiền và đưa súng bảo anh bắn. Địch đem tất cả những người bị bắt sắp hàng trên sân bốt và bắt Lý Tự Trọng ra nhận mặt nhưng anh nhìn qua một lượt rồi lắc đầu nói: Người ấy không có ở đây.

Trước thái độ dứt khoát của Lý Tự Trọng, mật thám Pháp không khai thác được gì. Nhưng một phần tử phản bội đã khai anh là “Trọng Con” và đang làm công tác liên lạc quan trọng cho Đảng.