LÝ TỰ TRỌNG — TUYÊN NGÔN BẤT TỬ CỦA TUỔI 17
Tiếp nối chuỗi ký ức về một thời hoa lửa, nếu ngã ba Đồng Lộc rực rỡ với 10 đóa hoa trinh liệt, nếu Nguyễn Văn Thạc và Đặng Thùy Trâm gửi lại tuổi xuân qua từng trang nhật ký tràn đầy khát vọng, thì câu chuyện này xin được dành trọn để tri ân Lý Tự Trọng - người anh cả của Thanh niên Cách mạng Việt Nam, người đã thắp lên ngọn lửa lý tưởng bất tử cho biết bao thế hệ.
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, mới 10 tuổi, cậu bé Lý Tự Trọng (tên thật là Lê Hữu Trọng) đã phải rời xa gia đình sang Thái Lan hoạt động, rồi được Bác Hồ trực tiếp rèn luyện, đào tạo tại Quảng Châu. Trở về Sài Gòn khi mới 15 tuổi với biệt danh "Hai Nhỏ", anh làm liên lạc, vận chuyển tài liệu và bảo vệ cho Xứ ủy Nam Kỳ. Giữa lòng đô thị Sài Gòn rình rập mật thám, người thiếu niên ấy đã thông minh qua mặt kẻ thù để giữ vững mạch máu thông tin cho Đảng.
Bước ngoặt lịch sử diễn ra vào ngày 9 tháng 2 năm 1931. Trong buổi tuyên truyền xung phong kỷ niệm khởi nghĩa Yên Bái tại sân bóng Cầu Kho, Sài Gòn, khi một tên mật thám Pháp hăng hái xông vào bắt giữ người đồng chí đang diễn thuyết, Lý Tự Trọng đã không ngần ngại rút súng bắn gục tên mật thám để bảo vệ đồng đội. Anh bị bắt sau cuộc rượt đuổi nghẹt thở khi tuổi đời chưa đầy 17.
Những ngày tháng trong Khám Lớn Sài Gòn là chuỗi ngày anh phải trải qua muôn vàn trận tra tấn dã man của thực dân Pháp. Nhưng mọi đòn thù cay nghiệt lẫn những lời dụ dỗ ngon ngọt đều đập tan trước ý chí sắt đá của người thanh niên trẻ. Kẻ thù hoàn toàn bất lực, không thể khai thác được bất kỳ thông tin nào ngoài sự kiêu hãnh và lòng tin sắt đá của anh vào sự nghiệp giải phóng dân tộc. Tại tòa án đại hình thực dân, khi vị luật sư bào chữa cố tình bao biện rằng anh còn quá trẻ, hành động nông nổi vì chưa đủ trí khôn, Lý Tự Trọng đã dõng dạc ngắt lời và để lại cho lịch sử một tuyên ngôn bất tử: "Tôi hành động không phải không suy nghĩ! Tôi hiểu việc tôi làm! Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!"
Rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, trước máy chém của kẻ thù, người thanh niên 17 tuổi ấy vẫn giữ nguyên khí tiết lẫm liệt. Anh từ chối rửa tội, từ chối bịt mắt, cất cao tiếng hát bài Quốc tế ca cho đến giây phút cuối cùng. Lý Tự Trọng hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ."Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng" đã trở thành ngọn đuốc soi đường, giục giã muôn vàn lớp thanh niên Việt Nam sẵn sàng dấn thân, hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của Tổ quốc trong suốt những năm tháng hoa lửa sau này.
