Lý Văn Lâm – Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân miền Tây Nam Bộ
Lý Văn Lâm (1941–1969), còn có tên là Lý Ngọc Báu, sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở tổng Quảng Xuyên, quận Cà Mau (nay thuộc ấp Giồng Kè, phường Lý Văn Lâm, tỉnh Cà Mau). Dù xuất thân trong cảnh khó khăn, Lý Văn Lâm sớm bộc lộ tinh thần dũng cảm, kiên cường và lòng yêu nước, sẵn sàng đứng lên bảo vệ quê hương trước những khó khăn, áp bức.
Từ tháng 7 năm 1959, ông tham gia các hoạt động cách mạng chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa, gia nhập đội du kích xã Tân Lợi vào tháng 11 cùng năm. Ngày 15 tháng 7 năm 1961, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam và nhanh chóng được đề bạt làm Trung đội phó du kích xã Lợi An.
Trong quá trình chiến đấu, Lý Văn Lâm đã gặp phải một tai nạn nặng do lựu đạn gài nổ, khiến ông mất bàn tay phải, tay trái bị thương nặng và thị lực suy giảm, từ đó được đồng đội đặt biệt danh “Hai Cụt”. Dù vậy, ông vẫn nổi danh là một thiện xạ kiệt xuất, từng tiêu diệt nhiều binh sĩ Việt Nam Cộng hòa và được cho là bắn hạ cả một máy bay trinh sát L-19 Bird Dog. Những thành tích này khiến ông trở thành đối tượng được chính quyền địch treo thưởng cao nếu tiêu diệt được ông.
Nhờ thành tích chiến đấu xuất sắc, Lý Văn Lâm được cử đi dự Đại hội anh hùng chiến sĩ thi đua miền Tây Nam Bộ lần thứ nhất ngày 17 tháng 9 năm 1967. Tại đây, ông được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Bộ chỉ huy các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam tặng danh hiệu Anh hùng Quân giải phóng miền Nam, kèm theo Huân chương Quân công hạng Ba, huy hiệu anh hùng, bằng Dũng sĩ quyết thắng cấp I, huy hiệu Bắc – Nam, và trang bị hai khẩu súng K54 và K1.
Ngày 3 tháng 9 năm 1969, khi ông được chọn đi dự Đại hội anh hùng chiến sĩ thi đua lần thứ hai ở Tây Nam Bộ, trên đường đi qua xã Kháng Bình Đông, ông cùng người em trai duy nhất bị phục kích bởi lực lượng Việt Nam Cộng hòa. Dù bị vây hãm, hai anh em đã chống trả quyết liệt đến cùng và anh dũng hy sinh.
Sau khi ông hy sinh, tên tuổi Lý Văn Lâm được đặt cho một con đường chính từ Thị xã Cà Mau về quê hương ông, cũng như cho một xã mới thành lập: xã Lý Văn Lâm, nay là phường Lý Văn Lâm, tỉnh Cà Mau. Tên tuổi ông trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, tinh thần hy sinh thầm lặng và ý chí kiên cường, là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo và góp phần làm rạng danh truyền thống anh hùng của lực lượng vũ trang miền Tây Nam Bộ.
