Năm 1950, má cùng chồng bồng bế con nhỏ đến ở đợ cho ông Bảy Sáng tận
Long Khánh. Năm 1958, không chịu nổi cảnh ở đợ cực nhục, vợ chồng má trở về An
Lộc tiếp tục “nghề” buôn bán lặt vặt. Sau đó 2 năm thì chồng má ngã bệnh và qua
đời. Một mình má chèo chống nuôi con.
Khi nỗi cực nhọc vì miếng cơm manh áo vừa vơi đi do các con đã lớn, thì nỗi
thống khổ vì nạn khủng bố, càn quét của Mỹ ngụy lại làm cho gia đình má điêu đứng
nhiều hơn. Bom Mỹ cày nát ruộng vườn, máu của bà con, người thân đã đổ. Không
thể ngồi nhìn cảnh máu chảy, đầu rơi, má đã đồng ý cho các con lên đường theo
cách mạng. Anh Dừa, anh Phong, anh Kiệm cùng nhập ngũ năm 1960. Đến năm
1965 anh Đạt lại tham gia du kích địa phương.
Chồng mất sớm, một thân một mình vất vả nuôi con. Nhưng tất cả những nỗi
đau ấy có thấm tháp gì so với nỗi đau khi các con má lần lượt hi sinh. Má nhớ rất kỹ
ngày hi sinh của từng người con:
Ngày 19/9/1968, anh Trần Văn Đạt hi sinh khi đưa bộ đội đánh vào thị trấn
Long Thành.
Ngày 27/7/1971, anh Trần Văn Phong hi sinh khi đi công tác ở Phước Thọ.
Ngày 24/4/1972, anh Trần Văn Dừa hi sinh trong trận đánh căn cứ Cầu Nước
Trong.
Ngày 12/8/1973, anh Bùi Văn Kiệm con nuôi của má hi sinh trong trận đánh ở
Hòa Long (Đất Đỏ, Bà Rịa).
Những mốc thời gian ấy có lẽ không bao giờ phai mờ trong ký ức của má. Nó
như những tảng đá đè nặng trong ngực làm cho lưng má còng đi, tóc má bạc thêm.
Năm 1985, Nhà nước đã tặng má Huân chương Độc lập hạng Nhì. Năm 1992,
UBND huyện Long Thành tặng danh hiệu Gia đình cách mạng gương mẫu. Và năm
1994, Nhà nước phong tặng má danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết
định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Má được chính quyền địa phương, các đoàn
thể chăm sóc, phụng dưỡng.
Má qua đời ngày 20/8/2016, thượng thọ 97 tuổi.
|
