Bài viết

MÁ CHÍN HUỲNH THỊ ỨC – BIẾN NỖI ĐAU MẤT CHỒNG THÀNH NGỌN LỬA TRẢ THÙ NHÀ, ĐỀN NỢ NƯỚC

An Giang30/09/2026Xã Phú Lâm (Đoàn xã Phú Lâm)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

MÁ CHÍN HUỲNH THỊ ỨC – BIẾN NỖI ĐAU MẤT CHỒNG THÀNH NGỌN LỬA TRẢ THÙ NHÀ, ĐỀN NỢ NƯỚC

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, trên vùng đất Phú Hữu, huyện An Phú, mỗi khi nhắc đến những gia đình có công với cách mạng, cán bộ, chiến sĩ đều biết đến “Má Chín” – Huỳnh Thị Ức.

Mẹ sinh năm 1912, quê xã Phú Hữu, huyện An Phú. Mẹ có chồng và hai người con trai là liệt sĩ. Ngày 17/12/1994, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”.

Cuộc đời mẹ gắn với những năm tháng mà tiếng súng, những cuộc truy lùng và những cuộc chia ly liên tiếp đến với một gia đình.

Người chồng của má Chín – người chỉ huy làm địch khiếp sợ

Năm 1945, khi má Chín vừa tròn 30 tuổi, chồng mẹ là ông Nguyễn Văn Nhạc đã là Trung đội trưởng Trung đội Thanh niên Tiền phong.

Ông Nhạc tổ chức nhiều trận đánh vào đồn dân vệ Phú Hữu, khiến quân địch nhiều phen kinh hồn. Tên đồn trưởng dân vệ Phú Hữu luôn sống trong cảnh lo sợ, tìm mọi cách truy lùng người chỉ huy trẻ tuổi này.

Địch càng săn lùng, ông Nhạc càng kiên cường bám địa bàn, tổ chức lực lượng đánh địch.

Cho đến ngày 22/5/1947, quân địch bất ngờ tập kích cơ sở cách mạng, bắt được ông Nguyễn Văn Nhạc rồi đem đi thủ tiêu.

Tin chồng hy sinh đến với má Chín như một nhát dao cắt vào cuộc đời người phụ nữ đang tuổi ba mươi.

Mẹ cùng đồng đội đi tìm xác chồng, nhưng không tìm thấy.

Nỗi đau mất người thân tưởng như có thể quật ngã một người phụ nữ.

Nhưng má Chín không gục xuống.

“Mất chồng, má lại đứng dậy làm cách mạng”

Không bi lụy trước mất mát, má Chín biến nỗi đau thành hành động.

Vừa nuôi con, mẹ vừa tham gia nuôi giấu cán bộ, làm giao liên, cung cấp tin tức cho cách mạng.

Địch biết mẹ hoạt động nên nhiều lần bắt bớ, hăm dọa và tra tấn.

Nhưng dù bị đánh đập, mẹ vẫn không để lộ bất cứ điều gì có thể gây nguy hiểm cho cán bộ và cơ sở.

Chúng bắt rồi thả.

Thả rồi lại bắt.

Không biết bao nhiêu lần.

Nhưng sau mỗi lần trở về, má Chín vẫn tiếp tục công việc của mình.

Với mẹ, chồng đã hy sinh, nhưng con đường cách mạng thì chưa thể dừng lại.

Người con lấy lại món nợ của cha

Ngày 17/6/1960, người con trai lớn của má Chín là Nguyễn Văn Điểu cùng đồng đội tập kích đồn dân vệ Phú Hữu.

Trong trận đánh, anh bắn chết tên đồn trưởng ác ôn – kẻ từng gieo bao đau thương cho quê hương và cũng là lực lượng đã truy lùng cha anh.

Đó vừa là một trận đánh, vừa là sự trả thù cho người cha và những đồng đội đã hy sinh.

Sau trận đánh, Nguyễn Văn Điểu cùng đồng đội thu được 30 khẩu súng và nhiều đạn dược.

Trở về đơn vị Đại đội 1, Tiểu đoàn 512, anh tiếp tục chiến đấu và lập nhiều thành tích. Từ một người lính, anh lần lượt được thăng cấp đến Thượng úy, giữ các cương vị Đại đội trưởng rồi Tiểu đoàn phó.

Năm 1968, trong trận đánh vào đồn địch ở ngã ba Ông Đả, Nguyễn Văn Điểu anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới ngoài ba mươi.

Một người con nữa của má Chín lại nằm xuống.

Người con thứ hai lại tiếp bước

Nỗi đau chưa nguôi, người con trai thứ hai Nguyễn Văn Bạc cũng chọn con đường của cha và anh.

Tháng 2/1963, anh nhập ngũ, về Tiểu đoàn 512.

Nguyễn Văn Bạc được đồng đội tin yêu bởi sự gan dạ, mưu trí và khả năng chiến đấu. Từ một người lính, anh trưởng thành trong chiến đấu và trở thành một cán bộ được đơn vị tin tưởng.

Nhưng chiến tranh không để người mẹ ấy có cơ hội được nhìn thấy cả hai người con trở về.

Ngày 20/4/1969, Nguyễn Văn Bạc hy sinh.

Má Chín đã mất chồng.

Rồi mất người con trai đầu.

Sau đó, lại mất thêm người con trai thứ hai.

Một đời người mẹ giữa thời hoa lửa

Mẹ Huỳnh Thị Ức đã từ trần từ lâu.

Nhưng câu chuyện về Má Chín vẫn còn được nhắc nhớ trên vùng đất Phú Hữu.

Đó là câu chuyện của một người phụ nữ vừa làm mẹ, vừa làm giao liên, nuôi giấu cán bộ, cung cấp tin tức cho cách mạng giữa vòng vây của kẻ thù.

Là câu chuyện của một người vợ mất chồng nhưng không khuất phục.

Là câu chuyện của một người mẹ nhìn hai người con trai lần lượt bước vào chiến trường, rồi lần lượt nhận về những tin báo tử.

Nguyễn Văn Điểu – hy sinh năm 1968.
Nguyễn Văn Bạc – hy sinh ngày 20/4/1969.

Hai người con đã gửi lại tuổi xuân cho Tổ quốc.

Ngày 17/12/1994, Nhà nước truy tặng Mẹ Huỳnh Thị Ức danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”, ghi nhận những cống hiến và hy sinh của mẹ, của người chồng Nguyễn Văn Nhạc và hai người con đã ngã xuống trong chiến tranh.

Có những người mẹ không cầm súng nhưng vẫn đứng giữa chiến tuyến. Má Chín Huỳnh Thị Ức là một người mẹ như thế. Mẹ nuôi con bằng đôi tay của mình, nuôi giấu cán bộ bằng lòng can đảm, rồi biến nỗi đau mất chồng thành sức mạnh để tiếp tục hoạt động cách mạng.

Giữa thời hoa lửa, chồng mẹ ngã xuống, hai người con tiếp bước rồi cũng nằm lại. Mẹ không có mặt trên những trận đánh lớn, nhưng cuộc đời mẹ chính là một phần của chiến trường ấy – một cuộc chiến âm thầm mà kiên gan, nơi người mẹ đã dành trọn cuộc đời mình cho quê hương và Tổ

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn