MÁ SÁU RỐP VÀ "ĐỊA ĐẠO" GIỮA LÒNG SÁI GÒN

MÁ SÁU RỐP VÀ "ĐỊA ĐẠO" GIỮA LÒNG SÁI GÒN

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước khốc liệt, giữa lòng Sài Gòn – nơi được xem là trung tâm sào huyệt của kẻ thù – luôn có những ngọn lửa cách mạng cháy thầm lặng nhưng vô cùng dũng cảm. Căn nhà nhỏ nằm sâu trong hẻm Bàn Cờ (Quận 3, TP.HCM) của bà Nguyễn Thị Rốp (thường gọi là Má Sáu Rốp, sinh năm 1918 – mất năm 2008) chính là một "địa chỉ đỏ" như thế.

Má Sáu Rốp là một "Má phong trào" điển hình – người phụ nữ Nam Bộ giàu lòng yêu nước, người đã đối mặt với biết bao trận càn quét, bắt bớ của địch để bảo vệ an toàn cho hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ Biệt động Sài Gòn và học sinh, sinh viên xuống đường đấu tranh.

1. Căn hầm bí mật dưới sàn nhà

Má Sáu Rốp sinh ra và lớn lên tại vùng đất Long An giàu truyền thống cách mạng. Sau khi lập gia đình, Má cùng chồng chuyển lên Sài Gòn buôn bán nhỏ để sinh sống. Chứng kiến cảnh quân cảnh Mỹ – ngụy hằng ngày hách dịch, đàn áp dã man người dân lành và phong trào học sinh – sinh viên, lòng uất hận giặc xâm lược trong Má bùng cháy.

Năm 1960, qua sự giới thiệu của các đồng chí cán bộ thành ủy, Má Sáu Rốp chính thức đưa căn nhà của mình gia nhập mạng lưới cơ sở bí mật của lực lượng Biệt động Sài Gòn.

Để nuôi giấu cán bộ ngay giữa lòng thành phố ngập tràn mật thám, Má Sáu cùng các chiến sĩ đã âm thầm đào một căn hầm bí mật ngay dưới sàn bếp. Căn hầm chỉ rộng khoảng vài mét vuông, lối lên xuống được ngụy trang khéo léo bằng một chiếc tủ bếp cũ kỹ và các gùi than, chậu rửa bát.

— "Mỗi lần đào đất, Má phải bỏ đất vào các túi vải nhỏ, giả vờ đi chợ sớm để mang đi đổ từng chút một," – người dân già trong hẻm Bàn Cờ thường kể lại. – "Một tiếng động nhỏ cũng có thể làm lộ cơ sở, nhưng Má Sáu vẫn điềm tĩnh, mưu trí che mắt kẻ thù."

Căn nhà của Má không chỉ là nơi ẩn nấp của các chiến sĩ biệt động trước và sau mỗi trận đánh tợn vào các căn cứ Mỹ, mà còn là nơi cất giấu vũ khí, truyền đơn, tài liệu mật của Thành ủy Sài Gòn – Gia Định.

2. Bản lĩnh của người "Má phong trào"

Thời kỳ 1968 – 1970, phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên Sài Gòn nổ ra rầm rộ. Căn nhà của Má Sáu Rốp trở thành trạm hội họp bí mật của các thủ lĩnh phong trào sinh viên như Huỳnh Tấn Phát, Lê Hiếu Đằng...

Nhiều đêm, cảnh sát ngụy bất ngờ gõ cửa xét nhà, lục soát từng ngóc ngách. Mỗi lần như vậy, Má Sáu Rốp lại bình tĩnh bước ra, giơ đôi bàn tay gầy gộc, lấy tư cách một người mẹ già hiền lành để đối đáp với lũ quân cảnh.

Có lần, khi các chiến sĩ biệt động đang họp dưới hầm thì mật thám ập vào. Má nhanh trí giả vờ đánh đổ nồi nước dùng đang sôi sùng sục trên bếp, tạo ra tiếng động lớn và khói nghi ngút để báo động cho bên dưới, đồng thời khéo léo kéo dài thời gian đối đáp với tên chỉ huy để các chiến sĩ kịp thời ngụy trang lối vào hầm.

— "Má coi các chú biệt động, các cháu sinh viên như con đẻ của mình," – Má Sáu từng rấn rấn nước mắt chia sẻ khi còn sống. – "Chúng nó còn trẻ quá, bỏ cả tương lai để đi đánh giặc cứu nước. Mình là mẹ, mình không cầm súng được thì phải làm cái lá chắn bảo vệ cho chúng nó. Có chết Má cũng chịu, quyết không để con mình rơi vào tay giặc."

Suốt hơn 15 năm làm cơ sở nuôi giấu cách mạng giữa lòng đô thị, căn nhà của Má Sáu Rốp đã bảo vệ an toàn cho hàng trăm lượt cán bộ. Dù nhiều lần bị địch nghi ngờ, bắt bớ và tra tấn dã man nhưng Má một mực giữ vững khí tiết kiên trung, không khai báo dù chỉ một lời.

3. Di sản tình người trong ngày vui đại thắng

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Sài Gòn hoàn toàn giải phóng, đất nước thu về một mối. Trong dòng người vội vã đổ ra đường mừng chiến thắng, căn nhà nhỏ của Má Sáu Rốp lại rộn rã tiếng cười, tiếng khóc nghẹn ngào của những chiến sĩ biệt động, những cựu sinh viên năm xưa trở về ôm lấy "Má Sáu" của mình.

Sau ngày hòa bình, Má Sáu Rốp tiếp tục sống giản dị trong căn nhà cũ ở hẻm Bàn Cờ, từ chối nhiều ưu đãi cá nhân để nhường phần cho những gia đình thương binh, liệt sĩ khó khăn hơn. Má tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, vận động quyên góp giúp đỡ đồng bào nghèo.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, Má Nguyễn Thị Rốp đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều huân, huy chương cao quý, cùng Bằng khen Người có công giúp đỡ cách mạng.

Năm 2008, Má Sáu Rốp trút hơi thở cuối cùng, hưởng thọ 90 tuổi. Căn nhà nhỏ của Má ngày nay đã được trùng tu, trở thành một Di tích lịch sử - văn hóa cấp Thành phố, điểm đến giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Trong những chuyến hành trình về nguồn, các đoàn đoàn viên thanh niên TP.HCM vẫn thường dừng chân bên căn hầm bí mật năm xưa.

Bạn Nguyễn Minh Anh – một cán bộ Đoàn hăng hái – xúc động ghi vào sổ truyền thống: — "Tấm lòng và sự gan dũng của Má Sáu Rốp là bằng chứng sinh động nhất cho sức mạnh của lòng dân. Nhờ những 'Ba Má phong trào' kiên trung như Má mà cách mạng mới có chỗ dựa vững chắc để đi đến ngày chiến thắng cuối cùng. Thế hệ trẻ hôm nay nguyện noi theo tinh thần yêu nước ấy, sống và cống hiến hết mình vì sự phát triển của thành phố mang tên Bác."