Má Sáu và "Hộp thư chết" giữa lòng đô thị Sài Gòn (1)

Vào những năm tiền khởi nghĩa và suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ngôi nhà nhỏ bán hàng tạp hóa của gia đình Má Sáu nằm ngay sát một chợ lớn ở trung tâm Sài Gòn. Giữa nơi phồn hoa đô hội, đầy rẫy mật thám, cảnh sát chìm nổi và binh lính ngụy quân, ít ai ngờ rằng quán tạp hóa đơn sơ của người mẹ miền Tây Nam Bộ lại là một "trạm trung chuyển" thông tin tình báo và vũ khí cực kỳ quan trọng của lực lượng Biệt động Sài Gòn.

Má Sáu là đại diện tiêu biểu cho những "Ba Má phong trào" – những người dân yêu nước, tự nguyện đứng vào hàng ngũ cách mạng bằng cách dùng chính sự hợp pháp của mình để che mắt quân thù.

Để chuyển tài liệu mật từ nội đô ra vùng chiến khu, Má Sáu đã sáng tạo ra những cách ngụy trang "xuất quỷ nhập thần":

Tài liệu được cuộn tròn nhỏ xíu, nhét vào trong ruột những đòn bánh tét, bánh ú mà Má tự tay gói để mang ra chợ bán.

Có những mật lệnh quan trọng lại được giấu khéo léo dưới đáy những hũ mắm cá sặc nồng mùi – nơi mà bọn lính gác tại các trạm kiểm soát chỉ nhìn qua đã muốn tránh xa vì sợ bẩn.

Mỗi lần các chiến sĩ biệt động bị truy đuổi, chỉ cần chạy vào ngõ nhà Má, Má lập tức phát cho một chiếc áo bà ba cũ, một chiếc nón lá, biến họ thành những người làm công, người gánh hàng thuê đang lom khom dọn dẹp. Má bình tĩnh ra cửa chặn đầu bọn lính, giả vờ lãng tai để câu giờ cho anh em kịp tẩu thoát qua lối cửa sau thông ra con hẻm nhỏ.

Có lần, một người con nuôi của Má – một chiến sĩ tình báo – bị chỉ điểm và bắt ngay gần khu chợ. Địch giải anh qua trước cửa nhà Má nhằm thăm dò phản ứng để bắt trọn ổ. Đứng trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nhìn người con bị đánh đập dã man, tim Má đau như cắt nhưng gương mặt không hề biến sắc. Má nhìn anh như một người xa lạ, vừa chửi đổng bọn lính làm nghẹt lối đi vào quán, vừa tiếp tục đong gạo cho khách. Ánh mắt kiên định của Má lúc đó như muốn nói: "Con yên tâm chịu đựng, Má và tổ chức sẽ tìm cách cứu con".

Chính sự lạnh lùng chiến thuật ấy đã đánh lạc hướng hoàn toàn bọn mật thám, bảo vệ an toàn cho cả mạng lưới tình báo nội đô lúc bấy giờ.

Hòa bình lập lại, Sài Gòn rợp bóng cờ hoa, Má Sáu lại trở về làm một người bà, người mẹ bình dị. Má từ chối mọi sự biệt đãi, chỉ xin được tiếp tục mở quầy hàng nhỏ để sống vui vầy tuổi già. Đối với các chiến sĩ biệt động năm xưa may mắn sống sót trở về, Má Sáu không chỉ là một người cơ sở giúp đỡ cách mạng, mà thực sự là người Mẹ hiền đã sinh ra họ lần thứ hai trong cuộc đời bão táp.