“Má Tư chặn xe tăng” ở Bảo Vinh

Có những câu chuyện chiến tranh không bắt đầu bằng một trận đánh lớn. Không có tiếng pháo mở màn, không có đội hình bộ đội tiến công. Chỉ có một người dân đứng trước đoàn xe quân sự và tìm cách giữ chân đối phương bằng một cách rất đời thường.

Đó là câu chuyện của bà Nguyễn Thị Nhâm ở Bảo Vinh, Long Khánh.

Trong những năm chiến tranh, Bảo Vinh là một địa bàn có hoạt động của lực lượng du kích và cơ sở cách mạng. Người dân sống giữa vùng chiến sự phải vừa lao động sản xuất, vừa tìm cách bảo vệ gia đình và hỗ trợ những người hoạt động cách mạng.

Tháng 6-1968, khi đối phương mở một cuộc càn lớn vào ấp Bảo Vinh B, Nguyễn Thị Nhâm lúc đó đang làm rẫy và chuẩn bị đi tiếp tế cho một đơn vị du kích.

Trong lúc chuẩn bị công việc, bà phát hiện một đoàn xe tăng đang tiến về phía khu vực mình đang ở. Trước mắt bà là 13 chiếc xe tăng.

Nếu đoàn xe tiếp tục tiến vào khu vực rẫy, lực lượng du kích đang ẩn náu có nguy cơ bị phát hiện. Lương thực bà chuẩn bị tiếp tế cũng có thể rơi vào tay đối phương.

Nguyễn Thị Nhâm nhanh chóng chôn giấu số lương thực rồi quyết định tìm cách giữ chân đoàn xe.

Bà tiến tới gần đoàn xe và lớn tiếng yêu cầu không được đi qua khu vực này. Cách bà lựa chọn không phải là đối đầu trực tiếp bằng vũ khí, mà tìm một lý do rất đời thường: xe tăng đi qua sẽ phá hỏng hoa màu.

Người chỉ huy đoàn xe tranh cãi với bà. Nhưng bà vẫn kiên quyết không cho đoàn xe đi qua rẫy và yêu cầu họ đi theo hướng khác.

Cuộc tranh cãi kéo dài đủ lâu để tạo ra một khoảng thời gian quý giá.

Cuối cùng, đoàn 13 xe tăng phải vòng sang hướng khác theo sự chỉ dẫn của bà Nhâm.

Đoàn xe đi khỏi khu vực. Một thời gian sau, lực lượng du kích mới từ trong rừng bước ra, lấy số lương thực mà bà đã chuẩn bị và biết được chuyện bà vừa làm.

Hành động của bà không phải một trận đánh theo nghĩa thông thường. Bà không có súng, không có đơn vị phía sau và cũng không có hỏa lực để đối đầu với đoàn xe tăng. Thứ bà sử dụng là sự bình tĩnh, khả năng ứng biến và sự hiểu biết về địa hình.

Điều quan trọng nhất là bà đã biến một tình huống cực kỳ nguy hiểm thành một khoảng thời gian đủ để lực lượng du kích tránh khỏi nguy cơ bị phát hiện.

Sau sự việc ấy, lực lượng du kích đặt cho bà biệt danh “Má Tư chặn xe tăng”. Cái tên mộc mạc ấy được lưu lại cùng câu chuyện về một người phụ nữ nông dân ở Bảo Vinh đã dùng cách của mình để giúp đỡ lực lượng đang hoạt động trên địa bàn.

Câu chuyện của Nguyễn Thị Nhâm cũng cho thấy một đặc điểm của chiến tranh tại Long Khánh: bên cạnh những người trực tiếp cầm súng còn có rất nhiều người dân tham gia bằng những công việc âm thầm.

Có người che giấu cán bộ. Có người cung cấp lương thực. Có người dẫn đường. Có người báo tin về sự di chuyển của đối phương. Và có người, trong một khoảnh khắc bất ngờ, phải tự mình tìm cách đối phó với một đoàn xe tăng.

Không phải tất cả những đóng góp ấy đều được ghi thành những trận đánh trong lịch sử quân sự. Nhưng chúng tạo thành mạng lưới hậu phương ngay giữa vùng chiến sự.

Với Long Khánh, câu chuyện “Má Tư chặn xe tăng” là một ký ức đặc biệt. Nó không kể về một chiến thắng bằng hỏa lực, mà kể về sự nhanh trí của một người dân trong một tình huống hiểm nghèo.

Nhiều năm sau chiến tranh, câu chuyện vẫn được những người từng sống và chiến đấu ở Long Khánh nhắc lại như một trong những câu chuyện đời thường nhưng đáng nhớ của thời hoa lửa.