Mạc Đĩnh Chi – Danh thần thanh liêm của triều Trần

Sau khi đỗ Trạng nguyên, Mạc Đĩnh Chi không dừng lại ở vinh quang khoa bảng mà dành nhiều năm phụng sự triều đình. Các tài liệu về ông ghi nhận ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng và làm quan qua các triều vua Trần Anh Tông, Trần Minh Tông, Trần Hiến Tông và Trần Dụ Tông. Việc một người được trọng dụng trong thời gian dài như vậy cho thấy Mạc Đĩnh Chi không chỉ có tài văn chương mà còn có năng lực và uy tín trong công việc triều chính. 

Điều đặc biệt được hậu thế nhắc tới ở Mạc Đĩnh Chi là lối sống thanh liêm. Các tài liệu và giai thoại đều lưu truyền rằng dù giữ chức quan cao, ông vẫn sống giản dị và không lấy địa vị để mưu cầu giàu sang cho bản thân. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng ghi lại câu chuyện vua thương cảnh nhà ông nghèo nên tìm cách để một khoản tiền trước cửa nhà; khi phát hiện, Mạc Đĩnh Chi không coi đó là của mình mà đem trình lại triều đình.

Có thể những chi tiết cụ thể trong câu chuyện đã được truyền lại qua nhiều đời và mang màu sắc giai thoại, nhưng hình tượng Mạc Đĩnh Chi thanh liêm đã tồn tại rất bền vững trong ký ức dân gian. Đáng quý hơn nữa là ông đã đạt đến địa vị cao bằng con đường khoa cử nhưng vẫn được nhớ tới nhiều hơn bởi trí tuệ và nhân cách chứ không phải sự giàu có.

Đối với người làm quan, tài năng giúp hoàn thành công việc, nhưng đức liêm chính mới khiến người đời kính trọng lâu dài. Từ câu chuyện Mạc Đĩnh Chi, hậu thế có thể thấy một quan niệm rất đẹp của cha ông: học để thành tài là đáng quý, nhưng dùng tài năng đúng đắn và giữ được phẩm cách khi có địa vị còn đáng quý hơn.