Bài viết

Mạc Đĩnh Chi – người con của Long Động, Hợp Tiến

Người con Long Động – vị Trạng nguyên tài danh – một trí tuệ Việt Nam đã để lại dấu ấn vượt qua thời gian.

Hải Phòng20/08/2026Đoàn Phường Mũi Né ((BT) Đoàn phường Mũi Né)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

MẠC ĐĨNH CHI – NGƯỜI CON CỦA LONG ĐỘNG, HỢP TIẾN

Từ cậu bé làng quê đến Lưỡng quốc Trạng nguyên

Trong lịch sử khoa bảng Việt Nam, có những con người mà tài năng và khí phách đã vượt ra khỏi phạm vi của một vùng quê, trở thành niềm tự hào của cả dân tộc.

Mạc Đĩnh Chi là một con người như thế.

Ông sinh năm 1272, quê ở Long Động, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương – vùng đất nay thuộc xã Hợp Tiến. Sinh ra trong một gia đình không giàu có, Mạc Đĩnh Chi từ nhỏ đã nổi tiếng thông minh, ham học và có ý chí vượt khó.

Thuở nhỏ, ông không có điều kiện học hành sung túc như những con em quyền quý. Nhưng chính hoàn cảnh ấy lại càng hun đúc trong ông nghị lực và khát vọng vươn lên bằng con đường học vấn.

Người xưa có câu:

“Có công mài sắt, có ngày nên kim.”

Với Mạc Đĩnh Chi, việc học không chỉ để thi đỗ làm quan.

Đó còn là con đường để một người con của làng quê khẳng định tài năng và phụng sự đất nước.

Ngày ngày, cậu bé Mạc Đĩnh Chi miệt mài với sách vở. Những con chữ Hán, những bài kinh sử tưởng như khô khan dần trở thành thế giới rộng lớn mở ra trước mắt cậu.

Càng học, ông càng hiểu rằng tri thức có thể đưa con người vượt qua hoàn cảnh.

Và rồi tài năng của Mạc Đĩnh Chi được khẳng định.

Năm 1304, dưới triều vua Trần Anh Tông, ông thi đỗ Trạng nguyên.

Đó là một thành tựu lớn.

Nhưng câu chuyện về Mạc Đĩnh Chi không dừng lại ở khoa bảng.

Ông trở thành một vị quan có tài, được triều đình trọng dụng và nhiều lần đảm nhận những nhiệm vụ quan trọng.

Đặc biệt, tên tuổi Mạc Đĩnh Chi gắn liền với những chuyến đi sứ sang nhà Nguyên.

Trong hoàn cảnh quan hệ giữa Đại Việt và phương Bắc luôn tiềm ẩn nhiều thử thách, một vị sứ thần không chỉ cần có kiến thức uyên bác.

Ông còn phải có bản lĩnh.

Phải thông hiểu lễ nghi.

Phải ứng đối nhanh nhạy.

Và quan trọng nhất, phải giữ được thể diện quốc gia.

Mạc Đĩnh Chi đã chứng minh được tài năng của mình trên chính trường ngoại giao.

Tương truyền, trong một lần đi sứ, tài ứng đối của ông khiến người phương Bắc khâm phục. Những câu chuyện về trí tuệ và tài văn chương của Mạc Đĩnh Chi được lưu truyền qua nhiều thế hệ, góp phần tạo nên hình ảnh một vị sứ thần Đại Việt vừa uyên bác vừa có khí phách.

Chính vì những thành tích ấy, ông được người đời sau tôn xưng là “Lưỡng quốc Trạng nguyên” – một danh hiệu thể hiện sự kính trọng đối với tài năng của ông.

Nhưng điều làm Mạc Đĩnh Chi trở nên đặc biệt không chỉ là tài học.

Đó còn là lòng tự trọng và ý thức về quốc gia.

Khi đứng trước triều đình phương Bắc, ông không chỉ đại diện cho chính mình.

Ông đại diện cho Đại Việt.

Mỗi lời nói, mỗi câu đối đáp đều phải thể hiện được trí tuệ và vị thế của một quốc gia độc lập.

Đó là bản lĩnh mà không phải người tài nào cũng có.

Từ một cậu bé của vùng đất Long Động, Mạc Đĩnh Chi đã bước lên con đường khoa bảng và trở thành một trong những nhân vật nổi bật của triều Trần.

Nhưng dù đi xa đến đâu, nguồn cội vẫn là nơi bắt đầu.

Long Động – vùng quê đã nuôi dưỡng tuổi thơ và khát vọng học tập của ông – cũng trở thành một phần quan trọng trong ký ức về vị Trạng nguyên.

Hôm nay, nhắc đến Mạc Đĩnh Chi, người ta không chỉ nhớ đến một danh nhân văn hóa, một vị quan hay một nhà ngoại giao tài giỏi.

Người ta còn nhớ đến một bài học lớn về ý chí học tập và nghị lực vươn lên.

Ông cho thấy rằng xuất thân không quyết định tương lai của một con người.

Điều quan trọng là nghị lực.

Là sự ham học.

Là khả năng vượt qua hoàn cảnh.

Và là cách một con người sử dụng tài năng của mình để phụng sự quê hương, đất nước.

Hơn bảy thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Mạc Đĩnh Chi sống và cống hiến.

Những triều đại đã thay đổi.

Những vùng đất đã mang những tên gọi mới.

Nhưng câu chuyện về người con Long Động vẫn còn được nhắc lại.

Bởi trong lịch sử dân tộc, những người tài giỏi như Mạc Đĩnh Chi không chỉ để lại những trang sử về bản thân.

Họ còn để lại một thông điệp cho hậu thế:

Muốn đi xa phải bắt đầu từ việc học. Muốn làm nên việc lớn phải có ý chí. Và khi có tài năng, điều cao quý nhất là dùng tài năng ấy để làm rạng danh quê hương, đất nước.

Từ Long Động, Hợp Tiến, một cậu bé đã bước ra thế giới rộng lớn bằng trí tuệ của mình.

Từ một làng quê Việt Nam, ông trở thành một sứ thần khiến người đời kính nể.

Và từ những trang sử của triều Trần, tên tuổi Mạc Đĩnh Chi đã trở thành một biểu tượng đẹp của truyền thống hiếu học Việt Nam.

Người con Long Động – vị Trạng nguyên tài danh – một trí tuệ Việt Nam đã để lại dấu ấn vượt qua thời gian.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn