Mạc Thị Bưởi

1. Mạc Thị Bưởi quê ở Nam Tân, Nam Sách, Hải Dương. Từ một cô gái nông dân nghèo, chị sớm tham gia phong trào Việt Minh và trở thành một chiến sĩ liên lạc, cán bộ cơ sở mưu trí. Địa bàn hoạt động của chị là vùng đồng bằng bị thực dân Pháp càn quét, lập bốt bủa vây gắt gao.

Chị đã nhiều lần bơi qua sông lạnh giá trong đêm, hóa trang xuất sắc để vượt qua các trạm gác địch, vận chuyển trót lọt hàng tấn mìn, vũ khí và thuốc men cho du kích. Chị cũng là người trực tiếp xây dựng nhiều cơ sở bí mật ngay trong vùng tề (vùng địch kiểm soát). Năm 1951, do có kẻ phản bội chỉ điểm, chị sa vào tay giặc Pháp. Kẻ thù biết chị nắm nhiều cơ sở quan trọng nên đã dùng những cực hình man rợ nhất thời trung cổ: chúng treo ngược chị lên, đánh đập tàn nhẫn, xẻo vú, cắt thịt, dội nước sôi... nhưng người nữ du kích 24 tuổi tuyệt đối không khai báo một lời. Cuối cùng, chúng đã hèn hạ cắt cổ chị. Sự hy sinh lẫm liệt của Mạc Thị Bưởi đã thắp lên ngọn lửa căm thù giặc sục sôi khắp vùng châu thổ sông Hồng.