MẠC THỊ BƯỞI: BÔNG HOA THÉP RỰC LỬA TRÊN ĐƯỜNG SỐ 5
Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp sục sôi, con đường số 5 nối liền Hà Nội với Hải Phòng không chỉ là huyết mạch giao thông quan trọng mà còn là chiến trường rực lửa, nơi ghi dấu những chiến công hiển hách của quân và dân ta. Giữa bom đạn và sự kìm kẹp gắt gao của kẻ thù, nổi lên hình ảnh một người con gái nhỏ nhắn nhưng mang trong mình ý chí sắt đá, khiến quân thù phải khiếp sợ mỗi khi nhắc đến tên. Chị là Mạc Thị Bưởi – người con ưu tú của vùng đất Nam Sách, Hải Dương, đóa hoa thép bất tử đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho độc lập tự do của Tổ quốc. Người con gái của vùng đất học và truyền thống anh hùng: Sinh năm 1927 tại xã Tân Hưng, huyện Nam Sách, Mạc Thị Bưởi lớn lên trong cảnh đất nước lầm than dưới gót giày viễn chinh. Ngay từ nhỏ, tinh thần yêu nước đã thấm sâu vào huyết quản của chị. Năm 1946, khi tiếng súng kháng chiến toàn quốc bùng nổ, chị hăng hái tham gia vào đội du kích địa phương. Với đôi mắt sáng, sự nhanh nhẹn và lòng dũng cảm thiên bẩm, chị sớm trở thành nòng cốt trong các hoạt động bí mật tại vùng địch hậu. Mưu trí và "xuất quỷ nhập thần": Những năm 1947 - 1948, vùng Nam Sách bị địch tạm chiếm. Chúng xây dựng hệ thống đồn bốt dày đặc dọc đường số 5 để cắt đứt liên lạc giữa vùng tự do và vùng tạm chiếm. Trong hoàn cảnh đó, Mạc Thị Bưởi như một "con thoi" bí mật, thực hiện những nhiệm vụ mà ít ai dám đảm nhận. Chị nổi tiếng với khả năng bơi lội tài tình. Có những đêm đông giá rét, khi lính Pháp co ro trong lô cốt, chị lặng lẽ một mình bơi qua sông Kinh Thầy, trên vai là túi tài liệu quan trọng hoặc những gói thuốc men, đạn dược tiếp tế cho cơ sở.
Sự mưu trí của chị còn thể hiện qua cách chị cải trang để qua mặt quân thù. Khi thì là một cô hàng xén gánh gồng tảo tần, khi lại là người đi mót lúa lấm lem, chị len lỏi vào sát các đồn bốt để nắm tình hình địch. Có lần, bị địch vây ráp bất ngờ, chị đã nhanh trí nhảy xuống ao, ngậm cọng cỏ lặn sâu dưới nước hàng tiếng đồng hồ cho đến khi quân địch rút đi. Những chiến công "không dấu vết" ấy đã khiến quân Pháp điên tiết. Chúng treo giải thưởng lớn cho ai bắt được chị, gọi chị là "nữ du kích xuất quỷ nhập thần", nhưng tất cả đều bất lực trước sự che chở của nhân dân và bản lĩnh kiên cường của người nữ chiến sĩ. Đóa hoa thép trong ngục tù và sự hy sinh bất tử: Tháng 4 năm 1951, trong một chuyến công tác vận chuyển gạo từ vùng tự do vào vùng địch hậu để nuôi quân, Mạc Thị Bưởi bị một kẻ gian chỉ điểm. Chị rơi vào tay giặc khi đang cố gắng bảo vệ đoàn dân công. Biết chị là đầu mối quan trọng của mạng lưới du kích đường số 5, bọn giặc Pháp đã dùng những thủ đoạn tra tấn tàn bạo nhất mà con người có thể tưởng tượng ra.
Chúng kẹp điện, dùng roi sắt quất nát da thịt, rồi lại dùng nước lạnh dội vào vết thương giữa mùa đông buốt giá. Tên chỉ huy Pháp gầm lên: "Khai ra! Danh sách cán bộ ở đâu? Kho vũ khí ở đâu?". Đáp lại hắn chỉ là cái nhìn khinh bỉ và sự im lặng đanh thép. Dù thân hình nhỏ bé bị tàn phá bởi đòn roi, ý chí của chị vẫn sừng sững như một ngọn núi. Chị biết rằng, đằng sau sự im lặng của mình là sự an toàn của hàng trăm đồng chí, là sự sống còn của phong trào kháng chiến tại địa phương.
Không khuất phục được đóa hoa thép, ngày 17/6/1951, bọn giặc đã hèn hạ đưa chị đến một bụi tre bên đường và hành quyết chị bằng cách cắt cổ. Chị hy sinh khi vừa tròn 24 tuổi – độ tuổi rực rỡ nhất của đời người. Hình ảnh chị ngã xuống nhưng không chịu đầu hàng đã trở thành biểu tượng bất khuất, thổi bùng ngọn lửa căm thù và quyết tâm quét sạch quân thù trong lòng mỗi chiến sĩ đường số 5. Khúc tráng ca còn mãi: Mạc Thị Bưởi ra đi, nhưng tinh thần "thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ" của chị đã hóa thân vào cỏ cây, sông nước quê hương Hải Dương. Năm 1955, chị vinh dự được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngày nay, đi dọc con đường số 5 lịch sử, chúng ta vẫn thấy tên chị được đặt cho những ngôi trường, những đường phố khang trang. Câu chuyện về "Bông hoa thép" Mạc Thị Bưởi mãi là bài học vô giá về lòng yêu nước, sự kiên trung và đức hy sinh cao cả, là tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ soi chung, tiếp bước trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam yêu dấu.
