Mạc Thị Bưởi: Đóa hoa nhài trinh liệt bên dòng Sông Kinh Thầy

Trong những năm tháng "thời hoa lửa" chống Pháp khốc liệt tại vùng đồng bằng Bắc Bộ, có một người con gái đã đi vào huyền thoại không phải bằng những tiếng súng vang trời, mà bằng một sự im lặng sấm sét trước mũi dao của kẻ thù. Đó là Anh hùng liệt sĩ Mạc Thị Bưởi - người con gái mà sự hy sinh của chị đã trở thành một biểu tượng tinh khôi nhưng rực lửa của mảnh đất Hải Dương anh hùng.

Mạc Thị Bưởi sinh năm 1927 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Tân Hưng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Lớn lên giữa vùng quê trù phú nhưng bị kìm kẹp bởi ách áp bức, chị sớm tham gia cách mạng với vai trò là một nữ giao liên, du kích mật.

Ở tuổi đôi mươi, chị Bưởi mang vẻ đẹp dịu dàng, mộc mạc như đóa hoa nhài của đồng nội. Nhưng ẩn sau vẻ ngoài ấy là một tinh thần thép. Nhiệm vụ của chị vô cùng nguy hiểm: xây dựng cơ sở kháng mạng, vận động quần chúng và chuyển tài liệu mật giữa các vùng bị địch chiếm đóng. Để qua mặt các trạm gác dày đặc, chị khi thì giả làm người đi chợ, khi lại cải trang thành cô gái cắt cỏ, một mình len lỏi qua những cánh đồng đẫm sương đêm hay ngâm mình dưới dòng sông Kinh Thầy lạnh buốt để vận chuyển vũ khí cho đồng đội.

Năm 1951, thực dân Pháp mở nhiều đợt càn quét tàn bạo hòng biến Nam Sách thành "vùng trắng" để cắt đứt liên lạc của ta. Nhiều cơ sở bị vỡ, đồng đội phải rút vào hoạt động bí mật hoặc chuyển vùng. Giữa lúc hiểm nguy bủa vây, Mạc Thị Bưởi vẫn kiên quyết ở lại bám đất, bám dân.

Chị là người duy nhất còn bám trụ để tiếp tế lương thực cho các chiến sĩ đang lẩn trốn dưới hầm bí mật. Có những đêm, chị một mình gánh gạo, vượt qua hàng rào dây thép gai và các bốt gác để đưa cơm cho đồng đội. Sự hiện diện của chị như một đóa hoa hiếm hoi tỏa hương giữa vùng đất chỉ có khói súng và sự chết chóc, mang lại niềm tin và sức mạnh cho những người lính đang ẩn mình trong lòng đất.

Ngày 22 tháng 4 năm 1951, trong một lần đi làm nhiệm vụ, Mạc Thị Bưởi bất ngờ bị địch bắt. Biết chị là một đầu mối liên lạc quan trọng, chúng đưa chị về bốt và dùng những cực hình tàn khốc nhất để tra tấn.

Kẻ thù đã dùng kìm sắt nung đỏ, dùng điện, và thậm chí là cắt đi từng mảng da thịt trên cơ thể người thiếu nữ ấy để bắt chị phải khai ra vị trí các hầm bí mật và tên những người lãnh đạo. Nhưng đáp lại mọi đòn roi và sự đau đớn tột cùng, Mạc Thị Bưởi chỉ nhìn thẳng vào mắt chúng với sự khinh bỉ và im lặng. Khi bị tra tấn đến ngất đi rồi tỉnh lại, chị chỉ nói vẻn vẹn một câu:

"Tôi làm cách mạng, các ông có giết thì giết, tôi không biết ai hết!"

Điên cuồng vì không khuất phục được chị, vào rạng sáng ngày 23 tháng 4 năm 1951, chúng đưa chị ra chân cầu Thanh Xá. Tại đây, quân thù đã dùng dao cắt cổ chị một cách dã man rồi vứt xác xuống sông. Mạc Thị Bưởi hy sinh khi tuổi đời mới 24, cái tuổi đẹp nhất của người con gái, với một thân hình mang đầy những vết thương nhưng một linh hồn hoàn toàn nguyên vẹn, tinh khiết.

Mạc Thị Bưởi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1955. Chị là một trong những nữ anh hùng đầu tiên của quân đội ta được vinh danh vì sự hy sinh đặc biệt này.

Ngày nay, bên dòng sông Kinh Thầy hiền hòa, tên của chị được đặt cho những ngôi trường, những con đường lớn ở Hải Dương và nhiều tỉnh thành khác. Chị ngã xuống, nhưng "hương nhài" từ lòng trung kiên của chị vẫn còn mãi, nhắc nhở chúng ta rằng: Có những sự im lặng còn vang dội hơn mọi lời nói, và có những đóa hoa dù bị vùi dập trong lửa đỏ vẫn giữ trọn vẹn màu trắng trinh nguyên của lý tưởng.