Mạc Thị Bưởi là hình tượng tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam “anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”, một người con gái của mảnh đất Hải Dương đã dùng lòng kiên trung để đối đầu với sự tàn bạo của kẻ thù. Cuộc đời và sự hy sinh của chị không chỉ là một câu chuyện về lòng yêu nước, mà còn là bản anh hùng ca về khí tiết của người chiến sĩ cách mạng, thà chết chứ không bao giờ phản bội Tổ quốc, không bao giờ khuất phục trước uy vũ của ngoại xâm.
Chị Mạc Thị Bưởi sinh năm 1927 tại xã Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Lớn lên trong bối cảnh đất nước bị giày xéo dưới gót giày thực dân Pháp, chị sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động từ năm 1946. Khi thực dân Pháp tràn về chiếm đóng quê hương, thiết lập hệ thống đồn bốt dày đặc, Mạc Thị Bưởi trở thành nữ du kích nòng cốt, hoạt động bí mật ngay trong lòng địch. Chị làm nhiệm vụ liên lạc, xây dựng cơ sở kháng chiến và vận động nhân dân chống lại chính sách sưu cao thuế nặng, bảo vệ cán bộ nằm vùng.Chiến công của chị gắn liền với những đêm băng qua cánh đồng chiêm trũng, vượt qua sự kiểm soát gắt gao của địch để đưa thư từ, tài liệu và dẫn đường cho bộ đội ta tiêu diệt các bốt canh. Trong chiến dịch Đường 5, chị đã dũng cảm vận chuyển hàng tấn gạo, thuốc men ra vùng tự do để tiếp tế cho quân đội. Sự mưu trí của chị khiến quân Pháp tại vùng Nam Sách vô cùng điên cuồng; chúng đã nhiều lần mở các đợt càn quét, treo thưởng để truy bắt người nữ du kích mang mật danh "Bưởi" nhưng đều thất bại trước sự bảo vệ của nhân dân và sự khôn khéo của chị.Bi kịch và sự lẫm liệt xảy ra vào năm 1951, trong một lần thực hiện nhiệm vụ liên lạc qua vùng kiểm soát của địch, Mạc Thị Bưởi không may sa vào tay giặc. Biết chị là đầu mối quan trọng của phong trào du kích địa phương, quân Pháp đã dùng những hình thức tra tấn dã man nhất để ép chị khai ra hầm bí mật và danh sách cán bộ. Chúng dùng đòn roi, điện giật, và cả những chiêu bài dụ dỗ hèn hạ, nhưng đáp lại tất cả chỉ là cái nhìn khinh bỉ và sự im lặng thép của người phụ nữ nông dân bé nhỏ. Chị khẳng định một lời đanh thép: "Tôi làm cách mạng, tôi không biết gì hết!".Khi mọi thủ đoạn tra tấn đều thất bại trước ý chí của người chiến sĩ, quân Pháp đã hèn hạ giết hại chị vào ngày 17/6/1951. Trước khi hy sinh, chị vẫn giữ vững khí tiết, hiên ngang trước họng súng kẻ thù. Chị ra đi khi mới 24 tuổi, độ tuổi đẹp nhất của đời người, để lại nỗi đau thương và lòng khâm phục vô hạn cho đồng bào, đồng chí. Sự hy sinh của chị đã thổi bùng ngọn lửa căm thù, thúc giục nhân dân Nam Sách vùng lên đấu tranh, phá tan hệ thống kìm kẹp của địch.Năm 1955, Mạc Thị Bưởi vinh dự là một trong những phụ nữ đầu tiên được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh người nữ du kích hiên ngang giữa núi rừng, sông nước Hải Dương đã trở thành biểu tượng cho sức mạnh của "đội quân tóc dài" và vai trò quan trọng của phụ nữ trong công cuộc giải phóng dân tộc. Tên của chị hiện nay được đặt cho nhiều con đường, trường học trên khắp cả nước, là lời nhắc nhở thế hệ mai sau về một tâm hồn trắng trong nhưng ý chí lại vững chãi hơn cả sắt đá.Cuộc đời Mạc Thị Bưởi là minh chứng cho việc lòng yêu nước không có giới hạn, không phân biệt giới tính hay địa vị. Chị đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy ý nghĩa, hóa thân vào đất mẹ để đổi lấy tự do cho quê hương. Mỗi khi nhắc đến Mạc Thị Bưởi, chúng ta nhớ về một người con gái giản dị của làng quê Việt Nam, người đã viết nên trang sử vàng bằng máu và lòng trung trinh bất diệt.
