Mạc Thị Bưởi – người con gái bám đất, bám dân giữa vùng địch

Mạc Thị Bưởi sinh năm 1927 tại thôn Long Động, xã Nam Tân, huyện Nam Sách. Theo địa giới hiện nay, quê hương bà thuộc xã Hợp Tiến.

Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, Bưởi tham gia phong trào cách mạng ở địa phương. Trong những năm 1946–1947, bà làm công tác phụ nữ, xây dựng cơ sở và vận động nhân dân tham gia kháng chiến.

Đến năm 1949, quân Pháp lập bốt Trung Hà gần quê bà. Chúng tăng cường càn quét, vây bắt cán bộ khiến nhiều cán bộ địa phương phải rút sang vùng khác.

Nhưng Bưởi không rời quê.

Bà tiếp tục bám dân, bám đất, xây dựng cơ sở ngay trong vùng địch kiểm soát. Bà tổ chức được 3 tổ nữ du kích và 35 cơ sở cách mạng ở 3 thôn, đồng thời vận động nhân dân chống nộp thuế, chống đi phu cho địch.

Công việc của bà vô cùng nguy hiểm.

Ban ngày có thể là một người phụ nữ bình thường trong làng.

Nhưng khi có nhiệm vụ, bà trở thành người liên lạc, người trinh sát và người xây dựng cơ sở.

Năm 1950, khi bộ đội ta tiến công các đồn bốt, Bưởi nhiều lần bò qua ba hàng rào dây thép gai để tiến sát vị trí địch, tìm hiểu tình hình rồi báo lại cho lực lượng kháng chiến.

Đó không phải một nhiệm vụ dễ dàng.

Chỉ cần bị phát hiện, bà có thể bị bắt hoặc hy sinh ngay tại chỗ.

Nhưng bà vẫn làm.

🌾 Năm 1951

Bưởi tiếp tục làm nhiệm vụ vận động nhân dân trong vùng tạm chiếm chuẩn bị gạo, đường, sữa để chuyển ra vùng tự do phục vụ Chiến dịch Trần Hưng Đạo trên Đường 18.

Rồi trong một chuyến công tác, bà bị quân Pháp phục kích và bắt được.

Chúng tìm mọi cách tra khảo để buộc bà khai ra cơ sở cách mạng.

Nhưng Bưởi không khai báo.

Cuối cùng, bà bị sát hại khi mới 24 tuổi.

🕯️ Câu chuyện không dừng lại ở cái chết

Sau khi Mạc Thị Bưởi hy sinh, câu chuyện về người nữ du kích quê Nam Sách được lan rộng.

Ngày 31/8/1955, bà được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Đặc biệt, Bác Hồ đã biết đến sự hy sinh của bà. Với bút danh C.B., Người viết bài thơ về Mạc Thị Bưởi đăng trên Báo Nhân Dân ngày 21/4/1955. Bảo tàng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng lưu lại bài thơ này trong tư liệu về Bác và công tác thương binh, liệt sĩ.

Bác viết về người con gái Long Động:

“Từ ngày giặc đánh vào làng,

Chị đánh du kích tỏ gan anh hùng.”

Điều đó khiến câu chuyện của Mạc Thị Bưởi càng đặc biệt: một cô gái của một làng quê bên sông Kinh Thầy đã trở thành biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp.

Và quê hương Nam Tân cũng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ chống Pháp.

Bà không rời quê khi quân địch kéo đến. Bà ở lại, bám lấy từng người dân, từng cơ sở, từng con đường làng — cho đến khi tuổi trẻ của mình dừng lại ở tuổi 24.