MẠC THỊ BƯỞI -Người nữ du kích kiên trung bám đất, giữ cơ sở giữa vùng tạm chiếm

Mạc Thị Bưởi sớm tham gia phong trào cách mạng ở quê hương. Từ năm 1946, chị làm công tác phụ nữ, xây dựng cơ sở và đảm nhiệm nhiệm vụ liên lạc, bảo vệ cán bộ. Khi quân Pháp lập đồn bốt, tăng cường càn quét và kiểm soát, nhiều cán bộ phải rút khỏi địa bàn, nhưng chị vẫn kiên trì bám đất hoạt động bí mật.

Tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận chị tổ chức được ba đội nữ du kích, xây dựng 35 cơ sở ở ba thôn, vận động nhân dân chống nộp thuế và đi phu cho địch. Hoạt động của chị vừa mang tính vận động quần chúng, vừa trực tiếp phục vụ chiến đấu, đặc biệt trong nhiệm vụ giao liên và nắm tình hình đồn bốt.

Cuối năm 1950, trong nhiệm vụ phục vụ bộ đội đánh bốt Thanh Dung, Mạc Thị Bưởi nhiều lần vượt qua hàng rào dây thép gai, tiếp cận khu vực địch để nắm tình hình và truyền đạt mệnh lệnh. Năm 1951, chị tiếp tục vận động nhân dân vùng tạm chiếm chuẩn bị lương thực, thuốc men đưa ra vùng tự do phục vụ chiến đấu.

Trong một chuyến công tác, chị bị địch phục kích bắt. Dù bị tra khảo, chị không khai cơ sở cách mạng và tìm cách bảo vệ tài liệu, đồng đội. Chị hy sinh khi mới 24 tuổi. Sự kiên trung của Mạc Thị Bưởi được đồng đội, nhân dân ghi nhớ; tên chị về sau được đặt cho đường phố, trường học và nhiều công trình tưởng niệm.