Mạc Thị Bưởi – Người phụ nữ kiên trung của quê hương Hải Dương.
Mạc Thị Bưởi (1927–1951) là nữ anh hùng liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Bà là biểu tượng kiên trung, gan dạ của phụ nữ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, được truy tặng danh hiệu anh hùng trong đợt đầu tiên năm 1955.
Tuổi trẻ và con đường cách mạng
Sinh trong gia đình bần nông, Mạc Thị Bưởi sớm chịu cảnh nghèo khó và bị áp bức. Năm 1946 bà tham gia tổ chức Phụ nữ Cứu quốc, hoạt động trong phong trào kháng chiến ở quê hương. Năm 1948, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, trở thành cán bộ phụ nữ xã, kiêm giao thông viên và du kích.
Chiến đấu giữa vùng địch chiếm
Từ 1949, khi quân Pháp chiếm đóng Nam Tân, bà vẫn ở lại cơ sở, tổ chức ba tổ nữ du kích và 35 điểm hoạt động bí mật. Bà vận động nhân dân chống nộp thuế, không đi phu cho địch, nuôi giấu cán bộ. Trong trận đánh đồn Thanh Dung (1950), bà làm liên lạc, bốn lần bò qua hàng rào dây thép gai để truyền tin, góp phần vào thắng lợi của quân ta .
Hy sinh và tôn vinh
Tháng 4 năm 1951, khi vận động nhân dân chuyển lương thực phục vụ Chiến dịch Trần Hưng Đạo, bà bị địch phục kích bắt. Dù bị tra tấn dã man, bà kiên quyết không khai cơ sở, hy sinh ở tuổi 24. Ngày 31/8/1955, Chủ tịch Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND và Huân chương Quân công hạng II.
Di sản và tưởng niệm
Mạc Thị Bưởi là người phụ nữ đầu tiên được in trên tem bưu chính Việt Nam (1956), do họa sĩ Bùi Trang Chước thiết kế. Nhiều con đường, trường học và tượng đài tại Hải Dương, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh mang tên bà. Hình ảnh và tinh thần của Mạc Thị Bưởi trở thành biểu tượng bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại đấu tranh giành độc lập .
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
