Mạc Thị Bưởi – Nữ Anh hùng kiên trung của quê hương Hải Dương

Mạc Thị Bưởi sinh năm 1927 tại xã Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương trong một gia đình nông dân lao động. Từ nhỏ, bà đã chứng kiến cảnh nhân dân phải chịu nhiều áp bức, bóc lột dưới ách thống trị của thực dân Pháp và chế độ phong kiến. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong bà lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và quyết tâm tham gia cách mạng để giành độc lập cho dân tộc.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Mạc Thị Bưởi tích cực tham gia các phong trào cách mạng tại địa phương. Từ những năm 1946–1947, bà tham gia công tác phụ nữ, tổ chức lực lượng du kích, tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia kháng chiến và xây dựng cơ sở cách mạng. Với tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự tận tụy, bà luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1949, thực dân Pháp xây dựng hệ thống đồn bốt tại Trung Hà và tăng cường càn quét, khủng bố các cơ sở cách mạng ở huyện Nam Sách. Nhiều cán bộ phải rút khỏi địa bàn để bảo toàn lực lượng. Trong hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đó, Mạc Thị Bưởi vẫn kiên quyết bám dân, bám đất, một mình duy trì phong trào cách mạng tại quê hương. Bà tích cực vận động nhân dân đào hầm bí mật, che giấu cán bộ, xây dựng các cơ sở kháng chiến và tổ chức lực lượng đấu tranh ngay trong vùng địch kiểm soát.

Nhờ sự kiên trì và mưu trí của Mạc Thị Bưởi, phong trào cách mạng tại địa phương từng bước được khôi phục và phát triển. Bà đã xây dựng được ba tổ nữ du kích, phát triển ba mươi lăm cơ sở cách mạng tại ba thôn của xã Nam Tân, đồng thời vận động nhân dân không nộp thuế, không đi phu cho địch và tích cực ủng hộ lực lượng kháng chiến. Những hoạt động ấy góp phần giữ vững phong trào cách mạng ở vùng tạm chiếm và tạo điều kiện để cán bộ trở về chỉ đạo nhân dân đấu tranh.

Năm 1950, trong trận đánh đồn Thanh Dung, Mạc Thị Bưởi được giao nhiệm vụ liên lạc giữa các đơn vị chiến đấu. Giữa làn đạn của quân địch, bà nhiều lần bò qua các lớp hàng rào dây thép gai, liên tục ra vào trận địa để truyền đạt mệnh lệnh và báo cáo tình hình, góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận đánh. Sau đó, bà tiếp tục cùng cán bộ huyện bí mật thâm nhập các địa bàn bị địch kiểm soát để diệt tề, trừ gian và bảo vệ cơ sở cách mạng.

Năm 1951, Mạc Thị Bưởi được giao nhiệm vụ vận động nhân dân vùng tạm chiếm chuẩn bị lương thực, thực phẩm và tổ chức vận chuyển gạo, đường, sữa ra vùng tự do phục vụ chiến dịch. Trong chuyến vận chuyển cuối cùng, bà không may rơi vào ổ phục kích và bị quân địch bắt giữ. Do từ lâu đã bị địch theo dõi và treo thưởng lớn để truy bắt, bà trở thành đối tượng bị tra khảo đặc biệt.

Trong thời gian bị giam cầm, thực dân Pháp dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhằm buộc bà khai báo về tổ chức và cơ sở cách mạng. Tuy nhiên, với lòng trung thành tuyệt đối với Đảng và nhân dân, Mạc Thị Bưởi kiên quyết không khai một lời. Mọi đòn roi, tra khảo và sự dụ dỗ của kẻ thù đều không thể khuất phục được ý chí của người nữ chiến sĩ trẻ tuổi.

Không khai thác được thông tin, quân địch đã sát hại bà bằng phương thức vô cùng tàn bạo. Chúng treo bà lên bụi tre rồi dùng dao sát hại. Mạc Thị Bưởi anh dũng hy sinh năm 1951 khi mới 24 tuổi. Sự hy sinh của bà đã làm xúc động sâu sắc cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương, đồng thời trở thành nguồn cổ vũ to lớn để quân và dân Nam Sách tiếp tục đứng lên chiến đấu, quyết tâm đánh thắng quân xâm lược.

Để ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh cao cả của Mạc Thị Bưởi đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, ngày 31 tháng 8 năm 1955, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Ngày nay, tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, tượng đài và nhà tưởng niệm Anh hùng Mạc Thị Bưởi được xây dựng nhằm tri ân và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau. Tên của bà cũng được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình công cộng trên cả nước, thể hiện sự ghi nhớ đối với người nữ anh hùng đã hiến trọn tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Cuộc đời của Anh hùng liệt sĩ Mạc Thị Bưởi là biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp: trung thành với lý tưởng cách mạng, kiên cường trước mọi gian khổ, bất khuất trước kẻ thù và sẵn sàng hy sinh vì độc lập của Tổ quốc. Tấm gương của bà mãi mãi là nguồn động viên, giáo dục các thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và trách nhiệm cống hiến cho đất nước.