MẠC THIÊN TÍCH: NGƯỜI GÓP PHẦN ĐƯA HÀ TIÊN TRỞ THÀNH VÙNG ĐẤT VĂN HIẾN

Nếu Mạc Cửu được nhắc đến như người có công khai phá và đặt nền móng cho Hà Tiên, thì Mạc Thiên Tích chính là người tiếp tục phát triển vùng đất này thành một trung tâm văn hóa nổi bật.

Thừa hưởng cơ nghiệp của cha, Mạc Thiên Tích tiếp tục quản lý Hà Tiên và chú trọng cả việc xây dựng kinh tế, củng cố quốc phòng lẫn phát triển văn hóa.

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của ông là sự ra đời của Tao đàn Chiêu Anh Các.

Mùa xuân năm 1736, Mạc Thiên Tích tổ chức hội hoa đăng và sáng lập Tao đàn Chiêu Anh Các. Đây là nơi quy tụ những người yêu văn chương, cùng nhau sáng tác, xướng họa, đàm đạo học thuật.

Từ đây, Hà Tiên không chỉ được biết đến là vùng đất biên viễn ở phía Tây Nam mà còn trở thành một trung tâm văn học.

Mạc Thiên Tích cùng các văn nhân đương thời sáng tác nhiều tác phẩm về cảnh vật, con người và cuộc sống Hà Tiên.

Nổi bật nhất là “Hà Tiên thập vịnh” – tập hợp những bài thơ ca ngợi mười cảnh đẹp tiêu biểu của Hà Tiên.

Trong số những cảnh đẹp ấy có Núi Bình San.

Ngày nay, Núi Bình San vẫn còn đó. Khu vực này nằm trong nội đô Hà Tiên và trên núi có lăng mộ Mạc Cửu cùng thân nhân, tướng quân dòng họ Mạc.

Điều đặc biệt là tên tuổi Mạc Thiên Tích vẫn hiện diện trong không gian văn hóa Hà Tiên qua nhiều thế hệ.

Năm 2026, tỉnh An Giang tổ chức lễ hội Tao đàn Chiêu Anh Các, nhắc lại dấu mốc 290 năm trước, khi Mạc Thiên Tích sáng lập tao đàn này.

Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh An Giang, Chiêu Anh Các đã góp phần làm cho Hà Tiên trở thành một trong những chiếc nôi văn học của miền Nam.

Câu chuyện về Mạc Thiên Tích vì vậy không chỉ là câu chuyện về một người kế nghiệp cha.

Đó còn là câu chuyện về một vùng đất biên cương biết vươn lên bằng văn hóa, tri thức và tinh thần khai mở.

Từ một vùng đất xa xôi ở cực Tây Nam, Hà Tiên từng bước hình thành diện mạo riêng và để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử văn hóa Nam Bộ.

Ngày nay, mỗi khi nhắc đến Hà Tiên, người ta không chỉ nhớ đến biển, núi, Đông Hồ, Bình San hay những cảnh đẹp nổi tiếng.

Người ta còn nhớ đến một thời kỳ văn chương rực rỡ mà Mạc Thiên Tích là một trong những người đặt nền móng.

Và đó chính là giá trị đặc biệt của nhân vật lịch sử này: ông để lại không chỉ những dấu tích về một vùng đất, mà còn để lại một di sản tinh thần bằng văn chương và văn hóa.