MẠC VĂN LỊCH – MỘT NGƯỜI CON HỢP TIẾN GIỮA THỜI CHIẾN
Nguyễn Minh Vương
Những năm 1960–1970, chiến tranh chống Mỹ đang ở vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Từ những làng quê miền Bắc, lớp lớp thanh niên lên đường nhập ngũ.
Trong số những người con của Hợp Tiến có Mạc Văn Lịch.
Ông quê ở xã Hợp Tiến, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Hưng – tên gọi của tỉnh Hải Dương và Hưng Yên khi ấy. Theo hồ sơ chính thức, ông là chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.
Rời quê hương, Mạc Văn Lịch bước vào cuộc chiến khi đất nước vẫn còn chia cắt.
Đó là một thế hệ mà tuổi trẻ gắn liền với những chuyến hành quân, những đơn vị quân đội và những nhiệm vụ nơi chiến trường. Phía sau người lính là quê nhà, gia đình và những người thân luôn mong một ngày anh trở về.
Nhưng ngày trở về ấy đã không đến với Mạc Văn Lịch.
Ngày 1 tháng 11 năm 1970, ông đã hy sinh trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước. Hồ sơ của Nhà nước ghi nhận sự hy sinh ấy và xác lập ông là liệt sĩ.
Chỉ một dòng trong hồ sơ:
Mạc Văn Lịch – quê Hợp Tiến – chiến sĩ – hy sinh ngày 1/11/1970.
Nhưng phía sau dòng chữ ngắn ngủi ấy là cả một cuộc đời.
Một người con đã rời quê khi đất nước cần.
Một người lính đã không trở về.
Và một gia đình đã mất đi người thân của mình.
Mạc Văn Lịch cũng không phải trường hợp duy nhất. Tư liệu của tỉnh Hải Dương ghi nhận Trần Văn Vị, Hoàng Văn Mâu, Đồng Xuân Xoáy và Vũ Văn Xuân, đều quê Hợp Tiến, đã hy sinh trong những năm kháng chiến chống Pháp, trong đó nhiều người trực tiếp chiến đấu tại Điện Biên Phủ.
Đến những năm chống Mỹ, những người con Hợp Tiến lại tiếp tục lên đường.
Theo tư liệu địa phương, trong hai cuộc kháng chiến, Hợp Tiến đã tiễn hàng nghìn thanh niên lên đường bảo vệ Tổ quốc; hơn 200 người con của quê hương đã hy sinh và được công nhận là liệt sĩ, tử sĩ.



