Mái Chèo Bất Tử Bên Sông Nhật Lệ

Sông Nhật Lệ những năm 1964 không còn vẻ thanh bình, thơ mộng vốn có mà oằn mình dưới những trận bom cày xới của không quân Mỹ. Kẻ thù điên cuồng trút bão lửa xuống dải đất này nhằm cắt đứt mạch máu chi viện chiến lược từ Bắc vào Nam.

Giữa cái chết cận kề từng giây từng phút tại tọa độ lửa Quảng Bình, một người phụ nữ đã bước sang tuổi sáu mươi, tóc đã chớm bạc, vẫn hằng ngày bám sông, bám lái. Đó là mẹ Nguyễn Thị Suốt. Với chiếc thuyền gỗ nhỏ mong manh, mẹ tự nguyện biến phương tiện mưu sinh của gia đình thành con thoi chở cán bộ, đưa bộ đội sang sông, vận chuyển từng hòm đạn dược sang bờ đông để kịp thời tiếp tế cho đảo Cồn Cỏ và các mâm pháo cao xạ.

Suốt giai đoạn ác liệt từ năm 1964 đến năm 1966, bất kể ngày hay đêm, hễ có lệnh là mẹ lại tức tốc xuống bến chèo đò. Khi những trận bom dội xuống băm vằn mặt nước, người ta vẫn thấy tà áo nâu sờn của mẹ rướn về phía trước, giữ chắc tay lái để đưa con thuyền vượt qua làn lửa đạn dày đặc.

Nhiều người lo lắng khuyên mẹ nghỉ ngơi vì tuổi cao nguy hiểm, nhưng bản tính kiên cường của người phụ nữ miền Trung chỉ gói gọn trong câu nói mộc mạc: “Tàu bay hắn bắn sớm trưa, thì tui cứ việc nắng mưa đưa đò”. Đó không phải là sự liều lĩnh nhất thời, mà là ý chí gang thép của một người mẹ sẵn sàng lấy tấm thân mảnh mai để chở che cho cả một cuộc trường chinh của dân tộc. Mỗi chuyến đò qua sông là một lần mẹ đánh cược mạng sống với tử thần, chở đạn đi và chở thương binh về tuyến sau cứu chữa an toàn.

Với những cống hiến kiên cường và lòng quả cảm vô song, ngày 1 tháng 1 năm 1967, mẹ Nguyễn Thị Suốt vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng chiến tranh tàn khốc đã không đợi mẹ kịp nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn im tiếng súng, non sông nối liền một dải.

Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận oanh tạc dữ dội bất ngờ của máy bay Mỹ xuống bến đò Bảo Ninh, mẹ đã anh dũng ngã xuống ngay bên dòng sông quê hương, khi đôi bàn tay gầy guộc vẫn như còn vương hơi ấm của mái chèo.

Mẹ ra đi, máu của mẹ hòa vào lòng sông Nhật Lệ, nhưng dáng hình người mẹ tóc bạc đứng hiên ngang giữa mưa bom vẫn lấp lánh mãi trong tâm khảm của các thế hệ người Việt như một tượng đài bất tử. Mẹ đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi, trở thành biểu tượng thiêng liêng cho linh hồn người phụ nữ Việt Nam: kiên trinh, bất khuất, lấy sự bình dị của lòng mẹ để chở che cho đất nước qua những năm tháng đạn bom.