"Mái chèo dưới ráng đỏ sông Gianh" – Thanh xuân rực lửa và sự cống hiến thầm lặng của người con gái Tuyên Hóa Cao Thị Thủ

Khi lật giở những trang sử vàng của dân tộc, chúng ta thường dễ dàng bắt gặp tên tuổi của những vị tướng lĩnh hay những chiến công vang dội làm rung chuyển chiến trường. Thế nhưng, để làm nên những chiến thắng vĩ đại ấy, có một lực lượng đã âm thầm đổ mồ hôi, sôi nước mắt và hiến dâng cả thanh xuân của mình nơi những bến phà, những cung đường ngập chìm trong bom đạn. Bà Cao Thị Thủ, người con gái sinh năm 1931 tại xã Trung Hòa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Bình Trị Thiên (nay là Quảng Bình), chính là một mảnh ghép lặng thầm mà vĩ đại như thế.

Vùng đất Tuyên Hóa những năm tháng đánh Mỹ được mệnh danh là "túi bom, chảo lửa". Nơi đây có đèo Khe Nét, có dòng sông Gianh lịch sử – những yết hầu giao thông sống còn trên tuyến đường chi viện từ hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam. Nhận rõ vị trí chiến lược này, kẻ thù ngày đêm trút xuống đây hàng vạn tấn bom đạn, nhằm cắt đứt cuống rốn tiếp tế của bộ đội ta.

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất cằn cỗi nhưng kiên cường ấy, bà Cao Thị Thủ bước vào cuộc chiến không phải với tư thế của một người lính chủ lực, mà với tinh thần bất khuất của một người phụ nữ "Quảng Bình Hai Giỏi".

Vào những năm tháng ác liệt nhất của cuộc chiến, khi những thanh niên trai tráng đều lên đường nhập ngũ, những người phụ nữ như bà Thủ trở thành trụ cột của hậu phương. Ban ngày, họ nén đau thương, rạp mình dưới những giao thông hào để cấy cày, bám đất bám làng sản xuất từng hạt lúa, củ khoai. Đêm xuống, khi tiếng pháo sáng của kẻ thù xé toạc bầu trời, bà lại cùng chị em dân quân hối hả vác những hòm đạn nặng trĩu, những bao gạo tình nghĩa băng qua những cung đường sạt lở vì bom cày để tiếp tế cho bộ đội.

Có những đêm, nước sông Gianh dâng cao, máy bay địch gầm rít quần thảo thả bom nổ chậm từ trên không xuống. Mặc cho ranh giới sinh tử chỉ mỏng manh như tơ nhện, bà Thủ và những người đồng đội vẫn kiên cường bám trụ. Những bàn tay phụ nữ vốn dĩ mềm mại nay chai sần vì cầm cuốc san lấp hố bom, rướm máu vì đẩy những chiếc thuyền chở đầy thương binh vượt sông trong đêm tối. Họ không có súng ống hiện đại, vũ khí của họ là đôi quang gánh, chiếc đòn càn và một trái tim rực lửa yêu nước. Sự sống của bộ đội nơi tuyến đầu được đánh đổi bằng chính những đêm thức trắng vắt kiệt sức lực của những người phụ nữ nơi bến đợi.

Đất nước hòa bình, bà Cao Thị Thủ trở về với cuộc sống đời thường tại quê nhà Trung Hòa. Bà không mang trên mình những tấm huân chương lấp lánh chói lòa, cũng không bao giờ lớn tiếng kể lể về công lao của mình với thế hệ sau. Như bao người phụ nữ Việt Nam khác, bà lặng lẽ cất kỹ những ký ức thời hoa lửa vào đáy tủ, lại tảo tần nắng mưa để nuôi con, giữ nếp nhà.

Cuộc đời của bà Cao Thị Thủ là một bản tráng ca không lời của lịch sử. Nó nhắc nhở chúng ta rằng: Để có được những cây cầu nối nhịp bờ vui, những tuyến đường nhựa phẳng lỳ trải dài từ Bắc chí Nam hôm nay, đã có những người phụ nữ gửi lại cả thanh xuân rực rỡ nhất của mình dưới lòng sông lạnh và lớp đất đá miền Trung. Lịch sử có thể không ghi lại chi tiết từng chuyến đò hay từng bao gạo bà đã gánh qua sông, nhưng Tổ quốc sẽ vĩnh viễn ghi công sự hy sinh thầm lặng của những người con gái mang tên Bình Trị Thiên.